“Ergens is het vanzelfsprekend dat je ook gevoelens kunt krijgen voor kinderen”

8 april 2018
Volgens Pieter Adriaens stellen we pedofilie te snel gelijk aan kindermisbruik. “Je kunt gevoelens hebben voor kinderen en daar niet naar handelen.” In Touché vertelt de wetenschapsfilosoof over zijn eigen dwalen.

"Pedofilie wordt te vaak verengd tot kindermisbruik”, zegt Pieter Adriaens, hoogleraar filosofie aan de KU Leuven. “Dat zijn de pedofielen die de meeste aandacht krijgen, wanneer ze kinderen misbruiken of zelfs vermoorden.”

“Buiten die kleine groep van daders, bij wie niet enkel seksuele gevoelens meespelen maar ook elementen die eerder wijzen op psychopathologie, bestaat er nog een grote groep anderen. Een relatief grote groep mannen die seksuele fantasieën of seksuele gevoelens hebben voor kinderen, maar daar niet naar handelen.”

Je kunt ook gevoelens hebben waar je niet naar handelt

“Mensen vergeten dat weleens, maar je kunt ook gevoelens hebben waar je niet naar handelt. Iedereen die al eens verliefd is geweest op de buurman of -vrouw, die weet dat.”

Vanzelfsprekend

Dat Stop It Now, de organisatie achter de telefoonlijn die mensen met pedofiele gevoelens en hun naasten wil ondersteunen, gemiddeld een oproep per dag ontvangt, verbaast Adriaens dan ook niet echt.

Je kunt toch ook aangetrokken zijn tot dieren, lijken, onderbroeken, sokken?

“Ik val een beetje van mijn stoel van de cijfers, maar tegelijk ook niet. Je kunt aangetrokken zijn tot mensen van het andere geslacht of hetzelfde geslacht, maar ook tot dieren, lijken zelfs, onderbroeken, sokken, allerlei andere attributen. Dus in zekere zin is het vanzelfsprekend dat je ook gevoelens kunt hebben voor kinderen. Alleen niet in de morele zin.”

Genadeloos

“Begrijp me niet verkeerd, ik vind dat pedofiele handelingen moeten worden bestraft. We moeten mensen beschermen, en vooral kinderen beschermen."

"Maar pedofilie wordt te vaak beschreven als monstruositeit. Wie dat denkt, die begrijpt er helemaal niks van. We zijn te genadeloos voor onze medemens."

"Hier gaat het om mensen die vaststellen dat het object van hun verlangens niet hetzelfde is als de andere mensen. Ik kan me alleen maar inbeelden hoe het moet zijn om die vaststelling te doen. En de paniek die daarmee gepaard gaat, want je weet dat er absoluut geen plaats is voor die fantasieën - laat staan handelingen naar die fantasieën.”

Dwalen

“Ik ben zo geïntrigeerd door pedofilie en seksualiteit omdat dwalen mij interesseert. Met psychiatrische patiënten is dat ook zo, die mensen zijn zoekende. Ik heb altijd buitengewoon veel deugd om iemand te helpen die aan het dwalen is, in de letterlijke zin dan.”

Ik ben geïnteresseerd in dwalen

“In de lagere school, in het vierde studiejaar, was er een jongen uit mijn klas die in de paasvakantie verdwenen was. Joris, zo heette die. Hij was op vakantie met zijn ouders in Zuid-Frankrijk en verdween. Pas een aantal weken later werd hij teruggevonden. Vermoord, verkracht ook, zo bleek later, door een seriemoordenaar.”

“Dat is verschrikkelijk natuurlijk. Wij als negenjarige kinderen, we konden dat nauwelijks bevatten.”

Niet genoeg

“Ik herinner me dat seksuele aspect. Dat is me altijd blijven bezighouden. Waarom heeft die man dat ook nog gedaan? Was het niet genoeg om die jongen te vermoorden?”

“Ik herinner mij hoe aangedaan ik was tijdens de begrafenis, een viering waar ik eerst niet heen wou.”

Ik ben al sinds mijn kindertijd bezig met de dood

“Je weet niet hoeveel effect dat soort gebeurtenissen hebben op het verdere verloop van je leven, maar ik denk dat ik met een soort rusteloosheid zit die daarmee te maken heeft."

"Al vanaf mijn achtste denk ik na over de dood. De moord op Joris heeft die gedachten nog meer aangewakkerd.”

Lampjes

“Ik ben zelf een hypochonder. Ik ben altijd bang dat ik ziek ga worden of dat ik ziek ben."

"Ik ben ooit in psychoanalyse geweest. Dat heeft alleen maar mijn interesse en bewondering aangewakkerd. Na die sessie had ik meer zicht op wat mij parten speelt. Ik ben er wijzer uitgekomen.”

Door zelf in psychoanalyse te gaan, werd mijn interesse nog meer aangewakkerd

“Als je je psychoanalyse voorstelt, denk dan aan dat moment met kerst waarop je de lampjes uit de doos haalt. Het jaar ervoor heb je met alle moeite die lampjes netjes opgevouwen, maar in een jaar tijd is er toch iets geks gebeurd, zitten die lampjes toch weer verstrikt. Psychoanalyse is het ontrafelen van die lampjes. Ikzelf ontrafel die bijzonder graag.”

Genezen

“Soms is het nuttig om pathologieën te genezen, bij waanstoornissen die gepaard gaan met paniek. Als je ervan overtuigd bent dat je lichaam aan het rotten is, of je je hart mist, bijvoorbeeld.”

Ik bekijk mijn hypochondrie met een soort mildheid

“Ikzelf heb de genezing opgegeven: ik bekijk mijn hypochondrie met een soort mildheid, als een soort compagnon de route. Hij is niet altijd gewenst, maar hij zit er nu eenmaal.”

Radio 1 Select