Etymologie: de wereld achter de woorden

15 februari 2019
Gisteren in het nieuws, een noodkreet van Neerlandici (academici en schrijvers): de belangstelling voor het vak Nederlands en de opleiding Neerlandistiek daalt sterk. En dat terwijl de studie van het Nederlands enorm verrijkend is. En vooral ook heel prettig. Zeker als je je gaat verdiepen in de etymologie, de herkomst van onze woorden. Hoe de oorsprong van een woord een hele geschiedenis kan oproepen.

Bart Van Loo geeft in de podcast bij zijn boek 'De Bourgondiërs' al een goed voorbeeld van etymologisch taalplezier wanneer hij uitlegt waar de naam 'Vlaanderen' vandaan komt. 

Ook bij planten hoort een etymologie. Elke plant heeft zijn naam, vaak gekozen door de ontdekker of kweker van de plant en dat zorgt ervoor dat je ook bij onze gebladerde vrienden goeie verhalen kan vinden. Brecht Devoldere trok naar de Plantentuin in Meise, waar bioloog Koen Es hem op enkele bijzondere plantennamen wees. 

We mogen misschien een klein taalgebiedje hebben, het Nederlands heeft heel wat andere talen bevrucht. Taalkundige Nicoline Van der Sijs vertelt hoe baas boss werd, boulevard bolwerk, en feestbeest Feierbiest. 

Er is al meer dan 130 jaar discussie over de herkomst van het woord 'fiets'. Wim Daniëls, taalkundige en auteur van het boek "De taal van de fiets", geeft een overzicht van de mogelijke verklaringen.

De naam van het ouija-bord, zo'n bord waarmee je zogezegd met geesten kan communiceren, blijkt niet afkomstig uit het oud-Egyptisch, zoals de man die het patenteerde beweerde, de verklaring is verrassend simpel. Vincent Byloo vertelt hoe het zit.

Tot slot spelen we een etymologiequiz met twee luisteraars!

Radio 1 Select