Expert internationale relaties: "Verzet is groter dan Poetin ooit kon vermoeden"

2 maart 2022
© Daniel Leal (AFP)
Volgens Laurien Crump, professor Geschiedenis van Internationale Betrekkingen aan de Universiteit van Utrecht, voelt Russisch president Poetin zich in het nauw gedreven. Wat bezielt de machtige man? Crump probeert te verklaren waarom hij Oekraïne zo gewelddadig binnenvalt.

Beluister het gesprek met Laurien Crump in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

Poetin onderschatte enerzijds de tegenstand van het leger, en anderzijds de stevige sancties, zegt Laurien Crump. “De situatie escaleert op een manier die je militair niet meer kan uitleggen. Hele woonwijken worden gebombardeerd, er vallen burgerslachtoffers… Dat dient militair geen enkel doel.” Met dit machtsvertoon kan Poetin Oekraïne zeker platwalsen, maar hij zal het volk niet voor hem winnen, aldus Crump. “Zij zijn vastberaden.”

Met dit machtsvertoon kan Poetin Oekraïne zeker platwalsen, maar hij zal het volk niet voor hem winnen

Tegenstrijdige patronen 

Crump merkt twee tegenstrijdige patronen op. “Er werd zorgvuldig een troepenopbouw gerealiseerd, toespraken werden op voorhand opgenomen. Daar is over nagedacht.” Maar ze merkt ook strategische fouten op sinds de start van de invasie. “Het moraal van de Russische troepen is lager dan verwacht, het verzet groter dan Poetin ooit kon vermoeden.”

De eerste problemen duiken op: “De tanks lopen vast, want de grond wordt zachter. Benzine en voedsel raken op. In militair opzicht kan het lukken, maar het zal een echte pyrrusoverwinning worden.”

In militair opzicht kan het lukken, maar het zal een echte pyrrusoverwinning worden

Het Internationale misprijzen is groot, maar kan de invasie uit Russisch oogpunt verklaard worden? “Aan Russische zijde is er een diepgewortelde angst voor de NAVO. Het is een westers bondgenootschap met als expliciet doel ‘keep the Russians out.’ De Russen beschouwen het als een alliantie die hun bestaansrecht bedreigt.”

De NAVO bevindt zich in een spagaat, aldus Crump. “Geen enkele lidstaat wou oprecht dat Oekraïne zou toetreden. Ze beseffen dat dit ongunstig zou zijn voor hun eigen veiligheid.” Een duidelijke diplomatieke route was misschien gunstiger geweest, zegt Crump. “Meer ruimte voor de boodschap: ja, wij hebben een open-deurbeleid, maar overwegen niet echt Oekraïne te laten toetreden.”

Anderzijds lijkt Poetin het contact met de werkelijkheid kwijt: “Hij lijkt de kosten niet meer tegen de baten op te wegen.”

Emoties achterwege laten 

Het Westen moet nu vooral eensgezind reageren en een vuist maken. “Maar regeringsleiders moeten hun emoties in toom houden. Dat is olie op het vuur. Zeker met een president die tot het uiterste zal gaan.”

Kunnen de vredesgesprekken beterschap brengen? Aanvankelijk koesterde Crump weinig hoop. “Maar praten is beter dan vechten en China mengt zich. Het heeft zich beschikbaar gesteld. Misschien kan dat een opening bieden.” Poetin kan militair nog stevig uit de kast komen, waarschuwt ze. “Maar hij kan de hoofden en harten van de Oekraïners niet voor zich winnen.” Zo kan je geen land besturen, besluit Crump.

Beluister het gesprek met Laurien Crump in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select

Lees ook