Facebook-likes verraden je politieke voorkeur

14 januari 2019
© Pixabay
Je stemgedrag voorspellen op basis van je Facebook-profiel? Dat is vrij eenvoudig. Door ‘vind-ik-leuks’ te analyseren, kan in 66 procent van de gevallen correct voorspeld worden of iemand links of rechts is. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Antwerpen.

Ga je al eens iets drinken in de Vooruit in Gent of in de Roma in Antwerpen? Dan ben je eerder links. Mensen die liever naar het Huis der Rechten gaan in Leuven of de Versuz in Hasselt zijn eerder rechts. In combinatie met andere Facebook-pagina’s is het zelfs mogelijk om te voorspellen op welke partij iemand stemt.

De afgelopen maanden analyseerde de Universiteit Antwerpen de Facebook-likes van bijna 7.000 Vlamingen. Deelnemers aan het onderzoek kregen ook een vragenlijst over hun politieke voorkeur. Door die informatie te koppelen, kunnen onderzoekers nu vrij accuraat de favoriete partij van mensen voorspellen op basis van hun Facebook-profiel, leggen de makers uit in het Canvasprogramma "Facebook en Ik" dat vanaf volgende week op televisie te zien is.

Verschil in levensstijl

Het eenvoudigste om te bepalen, is of iemand politiek links of rechts is. Bij bijna 7 op de 10 mensen liep die voorspelling gelijk met hoe ze zichzelf positioneren. Voorspellen op welke partij iemand stemt, is iets moeilijker. Daar zakt het slaagcijfer naar 36 procent. Een ‘vind-ik-leuk’ voor een politieke pagina hangt, logischerwijs, het meest samen met een politieke voorkeur. Maar ook ngo’s, culturele organisaties en zelfs cafés zeggen veel over iemand zijn stemgedrag.

Wat vroeger vooral een buikgevoel was bij politicologen en politici is nu ook wetenschappelijk aangetoond, zegt Peter Van Aelst (Universiteit Antwerpen) die samen met Stiene Praet en David Martens het onderzoek uitvoerde: “We weten al jaren dat hooggeschoolden anders stemmen dan laaggeschoolden. Nu hebben we iets nieuw. De levensstijl van mensen, hun favoriete films of tv-programma’s, zegt iets over hun stemgedrag of hangt ermee samen. We hadden daar een gevoel over, maar nu komt dat ook mooi in beeld."

Partijprofielen

Het verschil in levensstijl komt ook duidelijk naar voor in de partijprofielen die de onderzoekers hebben opgesteld. Dat PVDA-kiezers interesse hebben in de socialistische vakbond ABVV verbaast misschien niet. Bij Groen is de krant De Morgen populair, bij Open VLD is dat De Tijd. Lezers van SCEPTR of ‘t Pallieterke zijn vooral terug te vinden bij kiezers van N-VA en Vlaams Belang.

Iedereen vindt Nutella leuk

Naast de partijprofielen heeft de Universiteit Antwerpen ook verschillende Facebook-pagina’s op een links-rechts-as gepositioneerd. En dat levert vaak duidelijke verschillen op tussen ‘linkse’ en ‘rechtse’ pagina’s, al zijn er ook uitzonderingen. Voor de Rode Duivels, Harry Potter en Nutella speelt politieke voorkeur geen rol, die pagina’s zitten mooi in het centrum.

“In Amerika zien we dat mensen steeds meer in aparte werelden leven, dat is in Vlaanderen nog veel minder het geval”, zegt Peter Van Aelst. Volgens de politicoloog bevindt het grote publiek zich nog altijd in het midden: “Het centrum is niet uitgeteld en ook los van hun politieke opvattingen kunnen mensen elkaar toch nog ontmoeten."

Gevaarlijk?

De vraag is natuurlijk of de resultaten van dit onderzoek ook misbruikt kunnen worden door politieke partijen in ons land. De Universiteit Antwerpen benadrukt dat alle gegevens geanonimiseerd zijn en dat het voor politieke partijen veel moeilijker is om dergelijke data te verzamelen. Een Vlaams Cambridge Analytica-schandaal zit er volgens de onderzoekers dus niet meteen aan te komen.

Wat wel mogelijk is, is dat partijen Facebook-advertenties gericht versturen naar bepaalde doelgroepen. Voor linkse partijen kan het interessant zijn om zich te richten op mensen die De Vooruit in Gent leuk vinden. Maar ook die praktijk is niet nieuw, bleek vorig jaar uit onderzoek van VRT NWS en De Tijd.

Beluister het interview met Peter Van Aelst in 'De Ochtend':

Lees ook:

Radio 1 Select