Familie Sanda Dia in beroep tegen uitspraak rechter : "We hadden geen andere keuze"

30 april 2022
Het proces over de dood van Sanda Dia ligt mogelijk helemaal stil. De burgerlijke partijen tekenen beroep aan tegen een uitspraak die de voorzitter van de rechtbank deed. Volgens hen liet zij uitschijnen dat ze niet over de héle doop zou kunnen oordelen, waardoor volgens de burgerlijke partijen niet de volledige waarheid aan het licht kan komen.

Op de eerste procesdag vorige week vrijdag had de voorzitter van de rechtbank al laten verstaan dat ze de feiten wou heromschrijven of herkwalificeren. Ze dacht eraan om de zwaarste tenlastelegging "het opzettelijk toedienen van stoffen met de dood tot gevolg zonder het oogmerk om te doden" te vervangen door het "opzettelijk toebrengen van slagen en verwondingen met de dood tot gevolg zonder het oogmerk om te doden".

Op de nieuwe omschrijving ("slagen en verwondingen") staat een lagere maximumstraf, maar deze kwalificatie maakt het mogelijk wel makkelijker om te bewijzen dat meer Reuzegommers bij de dood van Sanda Dia betrokken waren.

Ook zij die emmers koud water over hem gooiden of vieze papjes gaven, kunnen zo veroordeeld worden. Bij de omschrijving over "de stoffen" zou er moeten bewezen worden wie van de Reuzegommers precies de vissaus toediende, waaraan Dia uiteindelijk stierf.

Uitspraak rechter

Afgelopen maandag kwam de voorzitter nog eens terug op die herkwalificatie. Tegelijk hield ze een emotioneel betoog over de "feiten die ter veroordeling staan". Ze zei dat ze aan "handen en voeten gebonden was door de feiten die aan haar zijn voorgelegd".

Daarmee zou de voorzitter hebben laten verstaan dat ze niet over het héle doopgebeuren kan oordelen, maar alleen over wat zich op de fatale doopdag in Vorselaar heeft afgespeeld. Over wat de dagen voordien gebeurde (vooral de dag daarvoor op 4/12, maar ook over de doopvergadering op 3/12) zou ze niet kunnen oordelen.

Beroep

De uitspraak van de voorzitter werd genoteerd op het zittingsblad van de rechtbank, waardoor de advocaten van de burgerlijke partijen hiertegen beroep kunnen aantekenen. Dat doen ze nu ook.

"Door zo te oordelen wordt ons het recht ontnomen om antwoorden te krijgen", zeggen de advocaten van de nabestaanden van Dia in een persbericht. "Indien de rechtbank haar uitspraak beperkt tot de allerlaatste uren van onze zoon, mijn broer, zullen wij nooit de volledige waarheid kennen over de waanzin die hij gedurende drie dagen heeft moeten ondergaan."

"Wij verschillen van mening met de reeds genomen beslissing van de rechtbank gezien wij van oordeel zijn dat het ook mogelijk is te oordelen over de feiten die op 3 en 4 december 2018 plaatsvonden in Leuven (de dagen voorafgaand aan de fatale avond dus, red.)."

Door zo te oordelen wordt ons het recht ontnomen om antwoorden te krijgen

"Onze zoektocht naar de volledige waarheid en onze wens de Reuzegommers verantwoordelijkheid te zien nemen voor Sanda zijn dood, verplicht ons - hoe pijnlijk dit ook is - om beroep aan te tekenen tegen de beslissing die maandag is genomen."

"We willen hele doop berechtigd zien"

"We zijn in beroep gegaan, omdat we het hele doopgebeuren - over verschillende dagen - berechtigd willen zien", zegt Nathalie Buisseret, de advocaat van de moeder van Sanda Dia in "De wereld vandaag". "Volgens het zittingsblad is de rechter niet gevat voor wat er 's ochtends in Leuven gebeurd is, voor ze naar de blokhut in Vorselaar vertrokken zijn."

"Het gaat dan over het moment waarop Sanda aan zijn kot afgehaald werd en strompelend door de straten van Leuven wandelt. Het gaat over een professor geneeskunde die hem opmerkt en hem vragen stelt over zijn gezondheid. Dat is trouwens het moment waarvan het openbaar ministerie spreekt van schuldig verzuim. Volgens ons is de rechter voor al die feiten wel gevat."

"Doordat de rechter die beslissing heeft genomen en het zo op het zittingsblad staat, kan zij daar niet meer op terugkomen. En dus hadden we geen andere keuze. Evident is daar lang over nagedacht. We waren bereid en klaar om maandag te pleiten, zeker voor de mama die tot nu wat in de schaduw is gebleven, maar we hebben samen besloten dat dat in de huidige omstandigheden nog niet kon."

Advocaat Jorgen Van Laer, die een van de Reuzegommers verdedigt, begrijpt de beslissing van de familie van Sanda Dia, maar betreurt dat het proces vertraging oploopt: "De rechter heeft wel degelijk gezegd dat ze niet kan oordelen over de feiten in Leuven, dat staat zwart-op-wit op papier. Als de familie over alle aspecten een oordeel wil, dan heb ik begrip voor dat hoger beroep. Of het gegrond is of niet, moet nog blijken. Het jammere is wel dat we een sereen proces hebben proberen te voeren op basis van inhoud. Dat wordt nu verstoord, maar ik verwijt dat de burgerlijke partij absoluut niet."

Gevolgen proces

De burgerlijke partijen nemen de beslissing om beroep aan te tekenen met pijn in het hart, want het betekent mogelijk dat het proces voor een lange tijd zal stilliggen. Maandag 2 mei zouden Sven Mary (advocaat van de vader van Sanda Dia) en de andere burgerlijke partijen pleiten op het proces, maar er zal wellicht eerst een discussie ontstaan over de beroepskwestie.

Zo'n discussie kan ertoe leiden dat het hof van beroep zich over de kwestie moet uitspreken en dus het proces voor lange tijd zou stilliggen. Normaal gezien zouden volgende week alle advocaten van de Reuzengommers pleiten, maar het is dus hoogst onduidelijk of dat nog kan doorgaan.

De zitting van nu maandag 2 mei is alvast uitgesteld.

Beluister het gesprek met Nathalie Buisseret, advocate van de moeder van Sanda Dia in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select.

De "feitendiscussie": waar gaat dat over?

Er was maandag op het einde van de tweede zittingsdag een discussie ontstaan over welke feiten de Reuzegommers precies terecht staan (nadat er dus al een discussie was geweest over de "herkwalificatie"). In zijn strafvordering gaf de aanklager een motivatie per Reuzegommer mee.

Zo gaf hij aan dat hij voor sommigen een langere gevangenisstraf wil, omdat ze bijvoorbeeld meer betrokken waren bij de een ander deel van de doop, de avond voor de fatale doopdag, en ook omdat ze bepaalde sms'en hadden gestuurd de dag nadien.

De rechter merkte op dat ze met "handen en voeten gebonden is" en enkel over de feiten "van de namiddag en avond van 5 december 2018 te Vorselaar" kan oordelen (de dag en plek van de fatale visproef) en vroeg aan de aanklager of het feitenrelaas dan wordt uitgebreid (wat juridisch niet zo maar zou kunnen).

De aanklager zei in een korte zitting de dag nadien dat ook de feiten van de avond van 4 december in Leuven ter beoordeling staan. Bij de kwalificaties "toedienen van stoffen met de dood tot gevolg", "onopzettelijke doding" en "schuldig verzuim" zijn alleen de feiten van 5 december meegenomen, maar voor de kwalificatie "mensonterende behandeling" zijn wél alle feiten "tussen 3 en 6 december 2018, zowel te Leuven als te Vorselaar" opgenomen.

De aanklager zegt dus dat daardoor alle feiten tussen 3 en 6 december, te Leuven en te Vorselaar "aanhangig zijn gemaakt bij de rechtbank", voor welke kwalificatie de rechtbank dan ook passend vindt.

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Luister ook: