Fraudeurs horen niet thuis in de gevangenis. Pardon ?

21 juni 2017
Fraudeurs bestelen de maatschappij
Fraudeurs horen niet in de gevangenis? Net wel, vindt ere-rechter Jan Nolf. Want het beeld van de handboeien is veel schadelijker voor een witteboordcrimineel en heeft dus een groter afschrikkingseffect. Dat er een categorie van mensen die 'too big to jail' zou zijn, vindt Nolf een onaanvaardbare gedachte.

De gevangenis dient voor andere mensen dan fraudeurs, want hun misdrijf is op het geld gericht

Verstomming alom afgelopen woensdag, na deze boude uitspraak van gewezen fiscaal parketmagistraat Christian Nys* in de onderzoekscommissie Kazachgate.

Op Twitter werd het snel zo begrepen: “de gevangenis is er alleen voor het klootjesvolk” en “dat weten we dan ook weer over witteboordcriminaliteit”.

Andere twitteraars verwezen naar diefstal, drugshandel, wapenhandel, mensensmokkel, en jawel – je zou het haast vergeten – bankovervallen. Want die gaan ook om geldgewin. Al komt in dat geval natuurlijk ook het vege lijf van de slachtoffers in gevaar.

Maar de grote georganiseerde fraude vernietigt nog gigantisch meer. Minder fiscale inkomsten voor de gemeenschap brengen ook gezondheidszorg, wegeninfrastructuur, onderwijs en veiligheid in gevaar.

Justitie komt sowieso systematisch centen te kort. Daardoor wordt de pakkans navenant nog kleiner. De fiscale misdaad loont in die negatieve spiraal dus net steeds meer.

Van gevangenisstraffen, zoals van iedere straf, gaat nochtans ook een preventieve bedoeling uit. De stok achter de deur, zeg maar.

Als we eventjes enkel die preventieve functie bekijken, is het maar de vraag welk ‘doelpubliek’ het meest vatbaar zou zijn voor die waarschuwing.

Too big to jail?

Dan denk ik niet aan de drugsverslaafde, de winkeldief of de passionele moordenaar, maar aan mannen in keurig maatpak. Mensen zonder perspectief nemen er de tralies bij. Voor berekende witteboordcriminelen betekenen handboeien een ondenkbaar trauma.

Maar zij werden dus – nota bene door een magistraat - nog eens gerustgesteld: zoals de banken ‘too big to fail’, blijken de grote fraudeurs ‘too big to jail’. 

Hoog tijd voor straffere taal. Voor één keer leen ik die van Trump: ‘lock them up !’

*Christian Nys is ondertussen gepromoveerd tot raadsheer in het Antwerpse Hof van Beroep.