Geloven kleuters alles wat je ze vertelt?

19 februari 2020
© Stephen Andrews (via Unsplash.com)
Een kleuter alles doen geloven wat je wil, is blijkbaar niet zo vanzelfsprekend. Dat blijkt uit een recent onderzoek.

In Canada werd bij 622 kleuters onderzocht in hoeverre ze geloven wat gezegd wordt. Wat blijkt? “Als je heel zelfverzekerd overkomt gaan kleuters, maar ook 8-jarigen, jou meer geloven en denken: ‘van jou kan ik iets leren’, dan van iemand die aarzelt”, vertelt pedagoog Pedro De Bruyckere, in ‘Nieuwe Feiten’.

Maar er is een uitzondering: als kinderen merken dat die persoon altijd zeker is van zijn stuk, en toch vaak fouten maakt, haken ze af. 4-jarigen haken zelfs al af, omdat ze denken dat ze niet veel van die persoon zullen kunnen leren. Maar als ze merken van ‘jij bent iemand die vaak juist is en zeker is van zijn stuk’, dan gaan ze die persoon meer geloven.

Hoe werd dat onderzocht? De Bruyckere legt uit dat de onderzoekers verschillende video’s hebben gemaakt waarbij een leraar een gesloten doos ziet en de kinderen moeten vragen wat erin zit. Eén leraar kijkt erin en zegt dan zelfverzekerd: “Er zit een hondje in.” Een andere leraar kijkt ook in de doos en aarzelt: “Ik denk dat het een hondje is”. Als laatste is er ook een leraar die niet in de doos kijkt en toch met zekerheid zegt: “Dit is een hondje.” Die laatste wordt gezien als betrouwbaar, terwijl hij het in feite niet eens kan weten.

Mentaal scorebord

Kinderen zouden een ‘mentaal scorebord’ bijhouden met daarop het aantal keren dat een persoon fout zat, en hoe zeker die is van zijn stuk. “Ik was heel erg verbaasd dat dit zo vroeg al zo’n effect had. Maar ik was tegelijkertijd ook verbaasd dat het zelfverzekerd zijn, zelfs over dingen die de persoon niet kan weten, bij 8-jarigen ook nog speelt. Dat vind ik dan eerlijk gezegd wat laat” zegt De Bruyckere.

“Dit is ook een pleidooi om al jong aan kinderen aan te leren hoe kennis tot stand komt.” Door te zoeken, uit te proberen en door zekerheden in vraag te stellen bijvoorbeeld. De Bruyckere ziet dit als een belangrijk leerproces doorheen heel de loopbaan, want het stopt niet bij kleuters en 8-jarigen.

En hoe zit het bij studenten?

Hetzelfde onderzoek werd gedaan bij studenten. “Studenten leren evenveel van een zelfverzekerde prof als van een minder zekere professor, die weet wat hij zegt, maar aarzelend overkomt. Maar de studenten zijn er zelf van overtuigd dat ze meer leren van de zelfverzekerde professor. Misschien groeien we toch heel veel trager op dan we dachten.”

Beluister hier het gesprek in ‘Nieuwe Feiten’:

Lees ook:

Radio 1 Select