Genderverwarring in de muziek

14 september 2015
Sinds oud-Olympisch kampioen tienkamp Bruce Jenner als Caitlyn Jenner op de cover van Vanity Fair stond, gaat er geen week voorbij of transgenders halen het nieuws. Wat leert de muziek ons over dat gegeven?

Obama heeft sinds eind augustus een transgender aangenomen als personeelschef, transgenders willen aparte toiletten, ze willen aparte vakjes om op formulieren aan te kruisen, en je struikelt over de reportages, getuigenissen, standpunten, langspeelfilms.

Op het filmfestival van Venetië werd deze maand “The Danish Girl” voorgesteld: een nieuwe film met Matthias Schoenaerts die gaat over ‘s werelds eerste transgender; en dit weekend nog programmeerde het filmfestival van Oostende de Vlaamse documentaire ‘Game Face’ over Fallon Fox, een transgender atlete.

Geen enkele zo numeriek kleine minderheid krijgt zoveel airplay. Maar wat leert de muziek ons over dat gegeven? Hoe gaan we om met genderverwarring?

 

I’M COMING OUT

In ieder geval zijn er al heel wat coming out-liedjes. 'I will survive', 'I want to break free', en een heel gamma Eurovisienummers.

En er is natuurlijk ook ‘I’m coming out’ van Diana Ross:

Nile Rodgers componeerde het nadat hij in een mannenwc tussen twee als Ross uitgedoste homo's stond. Dit nummer heeft iets extra, omdat het zo aarzelend op gang komt – een hint van onzekerheid, in contrast met het stellig herhaalde 'I'm coming out'.

 

ANDROGYNOUS

'Androgynous' van Joan Jett is een typisch 'I have a dream'- lied: een droom dat alle mensen van alle geaardheden ooit doodgewoon hand in hand over straat lopen.

Here comes Dick
He's wearing a skirt
Here comes Jane
You know she's sporting a chain
Same hair revolution
Same build evolution
Tomorrow who's going to fuss
And they love each other so androgynous
Closer than you know
Love each other so
Androgynous

 

DUDE LOOKS LIKE A LADY

Het nummer “Dude looks like a lady” van Aerosmith gaat over een rockster die in de coulissen rotzooit met een vrouw die een man blijkt te zijn.

Backstage we're havin' the time of our live until somebody say
Forgive me if I seem out of line
Then she whipped out her gun and tried to blow me away!
That that dude looks like a lady

Een stoer macholied. Maar een bijzonder details: de dresscode van Aerosmith (en van veel hardrockgroepen) is nu net typisch vrouwelijk is: strakke leggings, juwelen, sjaaltjes, lange haren, make-up...

 

ROYAL ORLEANS

De ultieme song over 'hoe reageer ik op genderverwarring' is 'Royal Orleans' van Led Zeppelin. Hier ondersteunt de muziek de betekenis van het verhaal. Bij de intro valt het nummer tot tweemaal stil – een voorafspiegeling van de verbijstering die verderop beschreven gaat worden.

Iemand (hun drummer, naar verluidt) belandt in hotel Royal Orleans met een vrouw die een man blijkt te zijn. Naarmate het nummer vordert, vloeien melodie en orkestrering almaar vlotter, kortom, na de aanvankelijke terughoudendheid vallen de remmingen weg – na de verbazing wordt het gewoon gezellig – een voorafspiegeling van de maatschappelijke aanvaarding.

Mooi.

Radio 1 Select