Gezondheidsparadox doorprikt: Fysieke arbeid staat niet gelijk aan fit zijn

19 februari 2021
© Bruno Nascimento (Unsplash)
Het is niet omdat fysieke arbeid uitvoert tijdens je werkuren, dat je fit bent. En ook: wie fysiek zwaar werk uitvoert, zou meer zitpauzes moeten krijgen om fit te worden. Dat blijkt uit een onderzoek van UGent @ Work. Els Clays, één van de onderzoekers, vertelt erover in ‘Nieuwe Feiten’.

Mensen die tijdens de werkuren zware fysieke arbeid uitvoeren, zijn enorm fit en mogen ‘s avonds in de zetel neerploffen en uitrusten. Terwijl mensen met een bureaujob ‘s avonds nog moeten beginnen sporten om fit te blijven. Maar klopt dit wel? Volgens een onderzoek van UGent @ Work is die veronderstelling kort door de bocht. “In ons onderzoek hebben we de fitheid van mensen met een actief beroep geanalyseerd. We hebben ons gebaseerd op 300 proefpersonen, die tijdens de werkuren veel rechtstaan of bewegen. We hebben zowel bouwvakkers als kappers en mensen uit de zorg en voedingsindustrie gevolgd”, vertelt Els Clays.

“Ieder proefpersoon werd een vijftal werkdagen na elkaar gemonitord door bewegingsmeters en hartslagmeters. Zo konden we op een heel gedetailleerde manier in kaart brengen hoeveel fysieke activiteiten en welke activiteiten mensen op het werk en thuis doen. Vervolgens werden deze gegevens toegepast op de Steptest, die een indicatie weergeeft van de algemene conditie en fitheid”, aldus Clays.

Uit het onderzoek blijkt dat de algemene bedenking een paradox is: “Mensen die intensief bewegen op het werk, hebben niet per se een betere fysieke conditie. Uit het onderzoek blijkt dat fysieke activiteiten in de vrije tijd, zoals sporten, meer effect hebben op onze fitheid. We mogen dus niet zomaar alle fysieke activiteiten op een hoopje gooien”, vertelt Clays.

Hoe komt het dat bewegen op het werk niet zorgt voor een verhoogde fitheid? “Het gaat hier over heel ander type activiteiten. Sportuitoefeningen zijn heel dynamische activiteiten, waar we grote spiergroepen met een hoge intensiteit en voor een beperkte duur gebruiken. Het was al bewezen dat zulke activiteiten heel gunstig zijn voor onze fitheid en ons hartsysteem. Als we bewegen op het werk, zijn dat vaker statische bewegingen, zoals bijvoorbeeld langdurig rechtstaan, onnatuurlijke bewegingen waar we de armen boven schouders houden en het tillen van goederen of mensen. Deze bewegingen hebben vaak niet de hoge intensiteit zoals intensief sporten, maar worden wel meerdere uren op een dag zonder voldoende rust uitgevoerd. En het is de duur van die activiteit dat een negatief effect kan hebben op ons lichaam en onze fitheid”, aldus Clays.

Meer rust en controle

Beweging is en blijft belangrijk, maar het is ook belangrijk dat we genoeg rusten als we intensief bewegen op het werk, vertelt Clays. “Als we een fysiek actieve job hebben, dan heeft het onderbreken van de fysieke activiteit een gunstig effect. We zouden dus meer moeten rusten tussen de werkuren door, door bijvoorbeeld meer korte pauzes te nemen. Het is belangrijk dat werknemers in een bepaalde mate controle krijgen over de indeling van hun werk, zodat ze zelfstandig kunnen beslissen wanneer ze even kunnen rusten.”

Het is niet gezond om langdurig te zitten, maar het is even goed niet gezond om langdurig recht te staan. “Mensen die langdurig rechtstaan op het werk, zijn ‘s avonds sneller uitgeput en hebben meer risico om ziek te worden of langdurig uit te vallen”, besluit Clays. “Het is dus belangrijk dat we meer jobcontrole krijgen over de bewegingsactiviteiten op het werk.”

Beluister het gesprek met Els Clays in ‘Nieuwe Feiten’ op Radio 1 Select.

Lees ook: