Griekse componist van de sirtaki, Mikis Theodorakis, is overleden: "Er zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd"

2 september 2021
© Dim Hou (Unsplash)
Griekenland treurt om zijn muzikale held MikisTheodorakis, bekend van “Zorba, de Griek” en zoveel andere muziek. Politici van alle gezindten prijzen ook zijn politieke rol in de strijd voor een democratisch Griekenland. Theodorakis is overleden op zijn 96e; zijn leven weerspiegelt de geschiedenis van het land.

Overal in Griekenland hangen de vlaggen halfstok. Eerste minister Mitsotakis kondigde drie dagen van nationale rouw af. De kist met het lichaam van Mikis Theodorakis kan volgende week drie dagen lang worden begroet in de kathedraal van Athene. Een tijdstip voor de begrafenis is nog niet bekend.

De rouw overstijgt de partijgrenzen. Premier Mitsotakis noemt de componist “de universele Griek van wie we bijna waren vergeten dat hij sterfelijk was”. Mitsotakis kreeg naar eigen zeggen waardevol advies van Mikis Theodorakis, “in verband met de eenheid van ons volk en het overstijgen van scheidslijnen”. 

We zijn een stuk van de Griekse ziel kwijt

“We zijn een stuk van de Griekse ziel kwijt,” reageert de Griekse minister van cultuur Mendoni. “Mikis de leraar, de intellectueel, de radicaal.” De Griekse president Sakellaropoulou noemt hem een “universele artiest, van onschatbare waarde voor onze muzikale cultuur, toegewijd aan de waarden van vrijheid, gerechtigheid, gelijkheid en sociale solidariteit”.

Hij wilde de wereld als communist verlaten

Alexis Tsipras, de belangrijkste linkse oppositieleider, noemt Theodorakis niet te evenaren. “Een vechter, een communist, een activist met invloed op al wie de weg van democratie en sociale rechtvaardigheid koos”. De communistische partij van Griekenland maakte een brief bekend, vorig jaar geschreven door Theodorakis, waarin hij aankondigt “dat hij deze wereld als communist wil verlaten”.

Enorme bijdrage aan Turks-Griekse vriendschap

Ook buiten Griekenland krijgt Theodorakis veel lof toegeworpen, ook vanuit Turkije, waarmee het land op gespannen voet leeft. Ekrem Imamoglu, de burgemeester van de Turkse stad Istanbul, prijst hem voor de “enorme bijdrage die hij leverde voor de Turks-Griekse vriendschap, een erfenis van muziek en vrede.” De Turkse schrijfster Elif Shafak betuigt Theodorakis "diep respect". Ze noemt hem een "absolute legende" en een "gepassioneerde verdediger van democratie en mensenrechten".

Een eeuw Griekse geschiedenis

Mikis Theodorakis, overleden op zijn 96e, beleefde een eeuw Griekse geschiedenis aan den lijve. Als verzetsman tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij door de bezetter gearresteerd; in de burgeroorlog van 1946 tot 1949 werd hij naar een heropvoedingskamp gestuurd en gefolterd, wat hem levenslange gezondheidsproblemen opleverde. Vanaf de jaren 50 schreef hij volop filmmuziek, opera’s en veel composities op tekst van Griekse en buitenlandse dichters.

Tijdens het militaire regime in Griekenland van 1967 tot 1974 was zijn muziek verboden, werd hij in de gevangenis opgesloten en later het land uitgesmokkeld. In de jaren 80 was hij parlementslid voor de communistische partij, later was hij minister in een conservatief kabinet, en bij de grote economische crisis van 2008 was hij weer op straat te vinden tegen de besparingen.

De muziekwereld rouwt om Mikis Theodorakis. De Griekse zanger Manolis Mitsias werkte vaak met hem: "Hij was een reus en Griekenland blijft verweesd achter." Op het Filmfest Gent kreeg Theodorakis in 2007 de World Soundtrack Award, voor "Zorba de Griek", "Z" en zoveel andere films.

De muziek van Theodorakis is in Griekenland nog elke dag te horen, zegt correspondent Bruno Tersago vanuit Athene.

Beluister het gesprek met Bruno Tersago in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select.

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'