Grondwetspecialist: "Dit is nog nooit gebeurd"

7 december 2018
De politieke spanning rond het migratiepact blijft aanhouden. Grondwetspecialist Christian Behrendt probeert duidelijkheid te scheppen in ‘De Ochtend’.

“Ik ga naar Marrakech, en ik respecteer de grondwet. De grondwet is geen vodje papier." Zo klonk het bij premier Charles Michel (MR) gisterenavond in de Kamer. Maar na zijn toespraak bleven velen wat verdwaasd achter. Want wat bedoelde de premier precies?
"Er is in de grondwet een grondwettelijke vereiste van consensus”, vertelt grondwetspecialist Christian Behrendt. “Dat betekent dat er in de ministerraad een consensus moet zijn voor een beslissing. Als die consensus er niet is, kan de beslissing niet genomen worden.”

De vraag is of één partij zich kan blijven verzetten, wetende dat er zo'n duidelijk groen licht is van het parlement

“Maar natuurlijk is die consensus geen trofee die je voor de eeuwigheid kan binnenhalen. De grondwet is ook een instrument dat iedereen op een bepaald moment verplicht om tot een oplossing te komen. Als dat definitief neet lukt en het dossier volledig geblokkeerd is, bestaat er een ander beginsel van de grondwet: "se soumettre, ou se démettre", "toegeven of ontslag geven".”

New York

Volgens Behrendt moet er zeker groen licht zijn binnen de regering om naar Marrakech - en bij uitbreiding naar New York - te trekken. "De vraag is of één partij zich kan blijven verzetten, wetende dat er zo'n duidelijk groen licht is van het parlement."
Enerzijds is er nu die uitdrukkelijke uitnodiging aan de regering om het pact goed te keuren, anderzijds is er nu een meerderheid die zó groot is dat die volstaat om de grondwet te wijzigen. "Een resolutie is natuurlijk geen grondwetswijziging, maar 107 stemmen op 150, dat is meer dan een tweederdemeerderheid."

"Niet aanvaardbaar dat oppositie in regering zit"

"In het begin heeft iedereen het recht om ‘nee’ te zeggen, maar op een bepaald moment heeft elke partij de plicht om een oplossing mee mogelijk te maken. In ons grondwettelijk stelsel is het niet aanvaardbaar dat de oppositie in de regering zit. Als u fundamenteel bezwaar heeft tegen het beleid van de regering, dan dient u ontslag in, wat we ook zien in andere landen."

"Ik denk dat het in ons land nog nooit gebeurd is dat een partij met fundamentele bezwaren tegen de lijn van de regering in een regering zit en blijft zitten. Normaal trek je je dan terug en ga je in oppositie."

Herbeluister het gesprek met Christian Behrendt