Grondwettelijk Hof schrapt wet over majesteitsschennis: "'De koning is een eikel' kan vanaf nu door de beugel"

29 oktober 2021
© Nicolas Lambert (Belga)
De wet die verbiedt om de koning te beledigen, is strijdig met de vrijheid van meningsuiting en dus met de Grondwet. Dat heeft het Grondwettelijk Hof geoordeeld. Op het beledigen van het staatshoofd stonden relatief zware straffen, maar de oude wet uit 1847 werd zelden toegepast. De wet zelf moet nu nog geschrapt worden, N-VA werkt aan een voorstel in die zin.

Het Grondwettelijk Hof veegt het Belgische verbod op "majesteitsschennis" van tafel. Het is in strijd met het recht op vrije meningsuiting dat in onze grondwet gewaarborgd wordt, en is dus ongrondwettelijk, oordeelt het Hof.

Majesteitsschennis of het beledigen van het staatshoofd was in ons land een strafbaar feit sinds 1847. Op het misdrijf stonden redelijk strenge straffen: “een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en een geldboete van 300 tot 3000 frank”, zo stond het in de oorspronkelijke wettekst.

Spaanse rapper

Het arrest kwam er nadat België een Spaanse rapper voorlopig weigerde uit te leveren. Die werd in Spanje vervolgd wegens beledigingen aan de Spaanse kroon. Ons land kan hem enkel uitleveren aan Spanje als dezelfde feiten ook in ons land strafbaar zijn. Daarom vroeg de Kamer van Inbeschuldigingstelling van het Hof van Beroep in Gent een zogenoemd prejudicieel advies aan het Grondwettelijk Hof.

En dat Hof oordeelt nu dat de oude wet op de majesteitsschennis uit 1847 in strijd is met het recht op vrije meningsuiting, en dus ongrondwettelijk is. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens had al eerder geoordeeld dat een wet op het beledigen van een staatshoofd strijdig is met de vrijheid van meningsuiting.

Daarmee is de achterhaalde wet nog niet uit het wetboek geschrapt. Maar N-VA-parlementslid Peter Buysrogge was al bezig met een wetsvoorstel in die zin. Na dit arrest wil N-VA dat voorstel versneld behandeld zien.

Zelden toegepast

De wet op de majesteitsschennis werd overigens zelden toegepast, maar in 2007 is nog iemand in beroep veroordeeld tot 1 jaar effectieve gevangenschap en een boete van 5500 euro. Hij had de koning in brieven en mails aan politici beschuldigd van medeplichtigheid aan pedofilie en corruptie.

Eind 19e eeuw werd de socialistische leider Edward Anseele nog veroordeeld voor beledigingen tegenover de toenmalige koning Leopold II.

In ons land kan je nog altijd veroordeeld worden voor “laster en eerroof”, maar de straffen voor majesteitsschennis liggen een pak hoger. Op laster staat maximaal één jaar cel, het kan alleen na een klacht vervolgd worden en vergt een veel hogere drempel dan louter beledigingen.

“De reputatie van de Koning wordt ruimer beschermd dan die van andere personen”, argumenteert het Hof nog, en dat “beantwoordt niet aan een dwingende maatschappelijke behoefte”.

Lees hieronder de oorspronkelijke wettekst:

"Al wie, hetzij in openbare plaatsen of bijeenkomsten, door uitlatingen, kreten of bedreigingen, hetzij door welke geschriften, drukwerken, prenten of zinnebeelden ook, die aangeslagen, rondgedeeld of verkocht, te koop of voor de oogen van het publiek ten toon gesteld worden, zich schuldig maakt aan beleediging van den persoon van den Koning, wordt gestraft met gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar en met geldboete van 300 tot 3.000 frank."

Beluister het gesprek met Jogchum Vrielink, professor discriminatierecht en vrijheid van meningsuiting, in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select. 

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'