Hebben toeschouwers een negatief effect op de prestaties van atleten?

25 juni 2021
© KD (Unsplash)
Over een maand beginnen de Olympische Spelen in Tokyo, zonder buitenlandse toeschouwers. Welke invloed heeft de afwezigheid van publiek op de prestaties? ‘Nieuwe Feiten’ legde de vraag voor aan Filip Boen, sportpsycholoog aan de KU Leuven.

Volgende maand beginnen de Olympische Spelen in Japan, maar die zullen dit jaar zonder publiek plaatsvinden. Zal dit een negatief of positief effect hebben op de prestaties van de atleten? “In Duitsland heeft men reeds zulk onderzoek gedaan”, vertelt Filip Boen. “De onderzoekers hebben enkele biatlon atleten onder de loep genomen en gekeken of er een verschil was tussen de prestaties voor de coronacrisis mét publiek en tijdens de coronacrisis zonder publiek.”

Bij biatlon combineren de atleten twee sporten, cross country skiën, waar vooral kracht en uithouding voor nodig zijn, en schieten op een roos, waar coördinatie, concentratie en accuraatheid erg belangrijk zijn. “De onderzoekers hebben geanalyseerd of de aan- of afwezigheid van publiek een invloed heeft gehad op deze twee uiteenlopende disciplines”, aldus Boen.

“Uit het onderzoek bleek dat het publiek het verwachte effect op mannen heeft en de aanwezigheid van het publiek een invloed uitoefent. Bij een eevoudige taak, zoals skiën, zal de aanwezigheid van publiek bevorderend zijn voor de prestaties van mannen. Bij meer complexere taken, zoals het schieten, zal de aanwezigheid van publiek de prestatie verminderen. De aanwezigheid van het publiek zorgt voor meer opwinding, wat helpt bij het skiën en minder helpt bij het schieten”, verklaart Boen.

“Bij de vrouwen hebben de onderzoekers het omgekeerde effect vastgesteld. Zij zullen sneller skiën als er geen publiek aanwezig is en beter schieten bij de aanwezigheid van publiek. Het gaat hier niet om een stereotiep verschil, maar de relatie met het publiek blijkt de doorslaggevende factor te zijn. Als vrouwen zich gesteund voelen door het publiek, zal dat hun schietprestaties niet negatief beïnvloeden”, aldus Boen.

De Duitse studie is nog maar een eerste studie, waar niet veel vrouwelijke biatleten aan hebben deelgenomen. “Het is belangrijk om meer onderzoek te voeren. Het is dus niet per se een verschil tussen man en vrouw, het verschil bevindt zich in de relatie tussen de atleet en het publiek”, besluit Boen.

Beluister het gesprek met Filip Boen in ‘Nieuwe Feiten’ via Radio 1 Select.