Herinneringen aan je moeder? Ze zijn mogelijk gekleurd

3 juni 2019
© Xavier Mouton (Unsplash)
Niets is minder betrouwbaar dan je geheugen. Zelfs de herinneringen aan je moeder en je liefde voor haar zijn manipuleerbaar.

Onderzoekers uit Amerika zijn erin geslaagd om mensen hun herinneringen aan hun moeder te manipuleren. Dat klinkt behoorlijk straf, maar toch is professor Wouter Duyck (psycholoog aan de Universiteit Gent) niet helemaal verbaasd door het onderzoek: “We weten al een tijdje dat je herinneringen van mensen heel makkelijk kan beïnvloeden” zegt hij in ‘Nieuwe Feiten’. “Onderzoek uit de Verenigde Staten heeft aangetoond dat je bij bijna de helft van de mensen ‘verkeerde’ herinneringen kan inplanten. Bijvoorbeeld de herinnering dat je ooit als kind verloren gelopen bent.”

Maar een herinnering manipuleren is toch van een andere orde dan de liefde voor je moeder manipuleren, voor velen het meest emotionele in het leven? Dat beaamt Duyck meteen. “Daarom ook dat deze resultaten nu wel verrassend zijn. Omdat men hier niet gewerkt heeft op het veranderen van herinneringen aan gebeurtenissen, maar op herinneringen aan emoties.”

Hoe ging men te werk?

“Men heeft mensen naar een labo gehaald, en hen gevraagd om een herinnering aan hun moeder op te schrijven: bijvoorbeeld wanneer de moeder heel genereus was, of wanneer ze heel liefdevol en vrijgevig was. Dit was dus een conditie waarin men positieve emoties probeerde te genereren. Aan de andere helft van de proefpersonen vroeg men om vooral op te schrijven wanneer hun moeder egoïstisch was, of wat minder liefdevol.”

Duyck: “Nadat mensen dat soort voorbeeldjes genoteerd hadden, vroeg men hen hoe graag ze hun moeder zagen toen ze 6 jaar, 12 jaar of 15 jaar waren. En wat bleek? Mensen die positieve herinneringen aan hun moeder opgeschreven hadden, bleken hun moeder vandaag leuker, genereuzer, warmer en liefdevoller te vinden. Maar ze rapporteerden ook een grotere liefde voor hun moeder toen ze bijvoorbeeld 6 of 9 jaren.”

Het omgekeerde geldt trouwens ook: “Mensen die negatieve herinneringen aan hun moeder moesten ophalen, bleken nadien te rapporteren dat ze hun moeder op 6-jarige leeftijd minder graag zagen dan mensen die de positieve berichten moesten neerschrijven.”

Langdurig effect

Wat toont dit onderzoek nu aan? Gewoon het opschrijven van een enkel zinnetje waarin je moeder wel of niet liefdevol was, heeft impact op je herinnering aan hoe liefdevol je jeugd was. Het blijkt zelfs een langdurig effect op te leveren. “Men heeft die proefpersonen vier weken later opnieuw gecontacteerd, en toen bleek de liefde voor de moeder nog altijd aangetast door de zinnetjes die men vier weken eerder moest opschrijven” zegt Duyck.

“Ons geheugen werkt dus niet zoals een harde schijf of een videocamera” besluit Duyck. “Het is dus niet zo dat we onze jeugd perfect herinneren zoals hij is. We reconstrueren.”

Beluister het integrale gesprek met professor Wouter Duyck:

Lees ook: