Herken jij vlot medeklinkers? Dan heb je het medeklinkergen!

25 april 2018
Een medeklinkergen bepaalt of je veel of weinig medeklinkers kan uitspreken en herkennen. "Waar het vaker voorkomt, vind je talen met meer medeklinkers." Taalkundige Marc van Oosterdorp vertelt ons alles over dit gen.

"Maar over een medeklinkergen spreken, is misschien wat overdreven", nuanceert de taalkundige Marc van Oosterdorp. "Er is in ieder geval een gen ontdekt dat het makkelijker maakt om medeklinkers te herkennen."

"Omdat sommige mensen dat gen wat meer hebben, zijn er streken op de wereld waar talen meer medeklinkers hebben. De taal past zich dus aan aan de mens. Als die meer medeklinkers aankan, heeft de taal de neiging om langzaam meer medeklinkers te ontwikkelen."

Litouws

In Europa hebben Slavische en Baltische talen veel medeklinkers. De Litouwse premier illustreert even hoe dat klinkt:

Het Litouws telt ongeveer vijftig verschillende medeklinkers. "Ruim dubbel zoveel als het Nederlands, dat twintig gewone medeklinkers telt plus nog wat medeklinkers uit leenwoorden als de 'g' van 'goal' en 'j' van jazz."

Namibië

Talen met het hoogste aantal medeklinkers vinden we vooral terug in zuidelijk Afrika. "Die hebben veel klikklanken. Het zijn medeklinkers die we ook kennen, maar we gebruiken die eerder om een paard te roepen of onze afkeur uit te drukken. Als klank kunnen we dat aan, maar in een woord is het voor ons moeilijker."

Zo klinkt het in Namibië:

De taal telt maar liefst 150 verschillende medeklinkers. "Het is niet alleen ingewikkeld om de medeklinkers te vormen, maar ook om te horen. Als ik ernaar luister, is het alsof die man twee dingen tegelijk doet, maar voor hen is het wel degelijk geïntegreerd in de spraak."

Deens

Daarnaast zijn er ook talen met weinig medeklinkers. In het Deens bijvoorbeeld: 

"Het is eigenlijk erger in het Deens, want ze hebben wel best veel medeklinkers." Alleen worden die medeklinkers weinig gebruikt of sneller ingeslikt. "Of ze veranderen in een soort medeklinker die op de klinker ligt."

Ten opzichte van Vlamingen hebben Nederlanders dat ook, weet de Nederlandse taalkundige. "We maken eigenlijk medeklinkers op de klinker. Als ik 'beer' zeg, bijvoorbeeld, ga ik de 'r' niet uitspreken, maar verander ik de 'e' een beetje, waardoor je de r-klank hoort."

Lees ook