"Het is een leven dat niet geweest is en daar heb ik het soms heel moeilijk mee"

8 september 2017
Het raakt Mark Coenen (opleidingshoofd journalistiek van Hogeschool PXL in Hasselt en columnist) altijd als zelfdoding het nieuws haalt. Bijna dertig jaar geleden stapte zijn zus uit het leven.

Mark Coenen en zijn familie zagen het niet aankomen. Nu is euthanasie mogelijk bij ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden. “Ik denk dat ze nog had geleefd als het toen kon. Dan was er het verplichte gesprek met ons en een dokter en had ze er misschien uitgekomen Dat gesprek is er nooit geweest. Ze heeft zichzelf opgelost om het probleem op te lossen. We vragen ons nog altijd af of we het hadden kunnen voorkomen? Als je het achteraf reconstrueert, zie je plots overal signalen. Connecting the dots, noemt Steve Jobs dat.”

Ze heeft zichzelf opgelost om het probleem op te lossen.

En dan worden ook vragen gesteld over de eigen verantwoordelijkheid, weet Coenen. “Als iemand die je graag ziet een beslissing neemt die voor iedereen verschrikkelijk is, daar hangt een groot schuldgevoel aan vast. Je verwijt jezelf dat je het niet hebt gezien.”

Het grote niets

Ook haar vrienden zagen het niet aankomen. “Ik praat soms nog met hen. Die zeggen dat ze gelukkig was, met een nieuwe vriend. Na dertig jaar later snappen ze nog niet wat er gebeurd is. Die fatale zondagochtend zal me heel mijn leven bezighouden.”

Coenen herlas het oeuvre van Joost Zwagerman – die ook twee jaar geleden uit het leven stapte: “Dan besef je hoeveel aanwijzingen hij heeft gegeven: ‘Ik wil verdwijnen in het grote niets!’.”

De zus van Coenen liet geen afscheidsbrief na. Dat maakt de verwerking extra moeilijk omdat je niet weet waarom ze het deed. Al zou het dat ook niet oplossen, denkt Coenen.

De reconstructie van haar leven is een dijk tegen de tijd

Vandaag zou ze vijftig zijn. “Misschien getrouwd, met kinderen, alweer gescheiden, of lesbisch mag ik hopen. Het is een leven dat niet geweest is en daar heb ik het soms moeilijk mee.” Daarom reconstrueert hij haar leven. “Het is voor de familie en die heeft meer verhalen dan ik, want ze was veel jonger. Ik noem het een dijk tegen de tijd.”

Voor vragen of bedenkingen bij zelfdoding, kan je terecht op het gratis nummer 1813.

Radio 1 Select