“Het is een mooi gebied dat we eigenlijk moeten kunnen gebruiken als Russen zijnde”

2 november 2018
Steeds meer Russen gaan op vakantie naar Spitsbergen, een eilandengroep ten noorden van Noorwegen. Het gebied licht vlakbij de Noordpool en wordt door de Noren en Russen gezien als ‘exotische bestemming’. Toch blijkt het fenomeen eerder een politieke zet van de Russen te zijn.

“Voor de Russische toeristen is Spitsberg niet zo’n onlogische vakantiebestemming”, zegt correspondent Marcel Burger in Nieuwe Feiten. Ze hadden er jarenlang een Russische nederzetting, de Pyramiden. Dat is een oude kolenmijn die de Russen tot 1998 gebruikt hebben. De mijn is dan wel gesloten, maar het omliggende Stalinistisch dorpje is er nog steeds. En nu probeert Rusland net dat dorp opnieuw toeristisch interessant te maken.

Doet dit denken aan de Krim? 

Toch is het nog steeds een bizarre situatie. Want wie in Rusland het noordpoolgebied wil bezoeken kan dat gerust op betere plekken doen. Dat Russen in grote getallen naar Spitsbergen afschuimen baart de Noren dan ook zorgen. “Een paar jaar geleden waren er plots heel veel Russen in de Krim, en dat gebied is uiteindelijk door Rusland militair afgepakt van Ukraïne”, aldus Burger. De Noren zijn bang dat Rusland hetzelfde wil doen met Spitsbergen.

Politiek signaal

Het zou dus om een sterk politiek signaal kunnen gaan. Bovendien kondigde Rusland deze aan dat ze in hetzelfde Noord-Europese oefengebied waar de NAVO-operaties plaatsvinden raketoefeningen willen gaan doen. Twee dagen geleden vlogen ze langs de kust van Noorwegen en een maand geleden werd een Russische spion gearresteerd op het vliegveld van Oslo nadat die het parlement had afgeluisterd.

Het is een mooi gebied dat we eigenlijk moeten kunnen gebruiken als Russen zijnde

De Russen zijn duidelijk bezig met zich te manifesteren en dat maakt volgens Burger deel uit van het Russische plan om de Noordpool Russisch te maken. De Russische vicepremier kwam vorig jaar nog op bezoek in Spitsbergen. Daar liet hij vallen dat het dorp eigenlijk net zoals de Krim is. “Het is een mooi gebied dat we eigenlijk moeten kunnen gebruiken als Russen zijnde”, zei hij toen nog.

Zeven Noren vs. Tienduizend Russen

Als Rusland Spitsbergen uiteindelijk zou innemen valt daar weinig aan te doen. Officieel is het een gedemilitariseerde zone die de Noren moeilijk kunnen verdedigen in geval van oorlog. “Het is heel ver, 500 km. En dat kan je niet op en af vliegen met een F-16”, vertelt Burger. “Bovendien hebben de Russen enorm veel manschappen daar. De Noren proberen er iets aan te doen. Maar het project dat zij opgericht hebben is momenteel 7 man sterk. Die kunnen geen tienduizenden Russen tegenhouden”, gaat hij verder.

Geopolitiek is Spitsbergen een belangrijk gebied. Er kan olie gevonden worden en het is militair van groot belang. Bovendien is de Wereldzadenbank er ook gevestigd. Moest er ooit iets fout gaan met onze wereld, dan zit daar onze toekomst.