“Het is heel lastig om op een genuanceerde manier over patriottisme te discussiëren”

16 augustus 2016
Donald Trump wil alleen migranten in Amerika toelaten die de Amerikaanse waarden delen en hun burgers respecteren. Door hun profielen op de sociale media te screenen op afwijkende meningen bijvoorbeeld. Patrick Loobuyck, hoogleraar politieke filosofie aan de Universiteit Antwerpen, heeft daar serieuze bedenkingen bij

In de Koude Oorlog was er al een ideologische test die de veiligheid van het land moest waarborgen. En blijkbaar vindt Trump het tijd voor een nieuwe "screening-test", tegen de gevaren van vandaag. Gisterenavond deed hij die ideeën uit de doeken tijdens zijn veiligheidsspeech.

“Ook in België zagen we al dat het debat over migratiebeleid gekoppeld werd aan het debat over waarden en normen” zegt Patrick Loobuyck in De Ochtend. “Denk maar aan de nieuwkomersverklaring van Theo Francken”. Maar hij ziet verschillende problemen. Zo is er het juridische luik bijvoorbeeld. Maar ook op inhoudelijk vlak is het niet evident:

De overheid moet vooral zorgen dat mensen de wetten naleven, maar heeft veel minder zaken met wat mensen denken.
Patrick Loobuyck

Ook bepalen wat een racistische uitspraak is, is niet zo eenvoudig. Is zeggen dat de Marokkaanse immigratie niet veel heeft opgeleverd bijvoorbeeld racistisch? En hoe bepaal je vanaf wanneer een bepaalde mening problematisch is?

“Het is duidelijk dat Trump de moslims stigmatiseert”, zegt Loobuyck. “Hij eist van nieuwkomers wat hij niet eist van zijn eigen bevolking”. Zo vraagt hij aan nieuwkomers om homoseksualiteit te accepteren, terwijl hij dat aan zijn eigen achterban niet eens kan vragen.

Een verbrand concept

In ons land buigt het parlement zich ook over onze basiswaarden. In een speciale commissie trachten parlementsleden als Patrick Dewael en Laurette Onkelinx die waarden te herformuleren, en op te nemen in onze grondwet. Is het belangrijk om te streven naar een gemeenschappelijke identiteit binnen een samenleving?

“Het is niet slecht om daar even over na te denken” vindt Loobuyck. “We hebben zoiets nodig als a sense of belonging together”. Zodat mensen ook de kans krijgen om zich daarmee te identificeren. “Alleen is een idee als patriottisme een verbrand concept in Vlaanderen. Het is heel lastig om daar op een genuanceerde manier over te discussiëren” besluit hij.

Beluister hieronder het volledige gesprek:

Radio 1 Select