"Het Indonesische Lion Air stond tot 2016 op de blacklist van de Europese Commissie"

29 oktober 2018
AFP
Een vliegtuig dat neerstort, het is een nachtmerrie. En de bittere realiteit voor 189 inzittenden van de Boeing 737 van de lagekostenmaatschappij Lion Air. Het vliegtuig is enkele minuten na het opstijgen op de luchthaven van Jakarta gecrasht en in zee beland. Ondanks onze verregaande technologische kennis gebeuren vliegtuigcrashes dus nog altijd. Waarom blijft dat onvermijdelijk?

Risico nul bestaat niet

"Als er ergens ter wereld een vliegtuigcrash gebeurt dan is dat wereldwijd nieuws. Maar we vallen achterover mochten we weten hoeveel mensen er wereldwijd elke dag overlijden in het verkeer. De luchtvaart is en blijft veilig. Risico nul bestaat helaas niet en dus gebeuren crashes af en toe nog", zegt luchtvaartkenner en voormalig piloot Tom Mertens in "De Wereld Vandaag".

Wat zijn de risicofactoren dan voor crashes? Mertens legt uit: "Er zitten twee mensen in de cockpit en mensen kunnen fouten maken, dat is één ding. Daarnaast kan er iets gebeuren met het vliegtuig. En er zijn ook externe factoren zoals vogels die in de vliegtuigmotoren vliegen. Er kan dus vanalles misgaan."

Elk ongeluk is zeer dikwijls een combinatie van factoren

Mensen maken fouten maar in hoeverre weegt de menselijke factor door? "Elk vliegtuigongeluk is zeer dikwijls een combinatie van factoren. Het is zeer zelden dat één iets aan de basis ligt, tenzij het gaat om bvb. een bomaanslag of explosie. Het knappe van de mens is dat hij door zijn ervaring in staat is om problemen op te vangen en zo ongelukken te vermijden. Maar ongelukken helemaal uitsluiten, dat kan niet." 

Veiligheidsvoorschriften

De gecrashte Boeing 737 blijkt een gloednieuw vliegtuig te zijn maar volgens Mertens ligt de nieuwheid van het toestel niet aan de basis van het ongeluk. "De Boeing 737 is een zeer betrouwbaar toestel. Het is wel zo dat Lion Air het vliegtuig nog maar sinds augustus in z'n bezit had. Daardoor was de maatschappij er nog niet zo vertrouwd mee." 

Indonesië heeft geen goede reputatie wat veiligheid betreft

Op een vorige vlucht van Lion Air werd een technisch mankement vastgesteld, maar dat zou geheel volgens de voorschriften verholpen zijn. Vraag is of maatschappijen die veiligheidsvoorschriften wel altijd strikt volgen? "Indonesië in het algemeen en Lion Air in het bijzonder hebben niet zo'n goede reputatie wat veiligheid betreft. Lion Air is de grootste Indonesische privémaatschappij maar in hun 20-jarig bestaan hebben ze al meer dan tien ongelukken gehad. Bovendien stond Lion Air tot het jaar 2016 nog op de blacklist van de Europese Commissie. Dat wil zeggen dat Lion Air bij ons niet in het luchtruim mocht verschijnen. Die restrictie is dan uiteindelijk opgeheven na onderzoek. Sindsdien zijn de papieren in orde maar dat wil niet zeggen dat op het terrein alles volgens het boekje gebeurt", denkt Mertens.

Controles en besparingen

"Een land als Indonesië heeft niet de mogelijkheden zoals landen in de Westerse wereld om hun vliegtuigmaatschappijen te controleren. Bovendien willen lagekostmaatschappijen alles zo goedkoop mogelijk houden. Dat betekent dat er misschien ook besparingen zijn op het onderhoud van de vliegtuigen en op de training van de piloten. We moeten er vertrouwen in hebben dat de autoriteiten een oogje in het zeil houden maar in Indonesië is het mogelijk dat bepaalde zaken door de mazen van het net glippen", aldus Mertens.

Lees ook