Het leugenachtige geheugen

2 december 2016
Maak u geen illusies, u herinnert zich geen feiten of gebeurtenissen. U herinnert zich herinneringen van herinneringen. En die zijn vervormd en gekleurd.

Douwe Draaisma begint zijn boek Als mijn geheugen me niet bedriegt met een op het eerste gezicht nogal merkwaardig citaat van Marten Toonder.

...omdat iets wat in de jeugd gebeurd is, dikwijls het gevolg is van een voorval op oudere leeftijd.
Marten Toonder

Ik stel voor dat u dat contradictorische zinnetje nog eens leest en tot u laat doordringen.

Marten Toonder - wereldberoemd in Nederland - is de auteur van de verhalen over Heer Bommel en Tom Poes. Toen hij aan het eind van zijn leven aan zijn autobiografie aan het schrijven was, wist Toonder niet waar te beginnen. Wat op te nemen en wat niet? Wat in zijn jeugd belangrijk leek, was ondertussen futiel geworden, en een detail van toen bleek voorspellend geweest te zijn voor de toekomst. Toonder stelde vast dat zijn herinneringen vandaag anders zijn dan de realiteit die hij toen als jongeling heeft ervaren: ...wat in de jeugd gebeurd is, is het gevolg van een voorval op oudere leeftijd.

Als mijn geheugen me niet bedriegt is een prachtig geschreven boek. Douwe Draaisma combineert zijn wetenschappelijke kennis over de werking van het geheugen met gretige vertelkunst. Als wij zaterdag niet zouden moeten werken, zouden we naar Interne Keuken luisteren.