Het (levens)belang van statistiek

28 oktober 2020
Als er ooit iets het levensgroot belang van statistiek heeft aangetoond is het wel de coronacrisis. We kunnen het gedrag van dit virus alleen maar beschrijven aan de hand van modellen. We weten bijvoorbeeld niet exact hoeveel mensen besmet zijn op een bepaald moment. Of hoe het aantal besmettingen zal evolueren. Dus moeten we dat met behulp van een model inschatten. Maar ook in vele andere domeinen is statistiek van belang. De Wereld van Sofie duikt de statistieken in.

Geert Molenberghs is één van die biostatistici die nu bijna dagelijks in de media verschijnen om zijn licht op de cijfers te laten schijnen. Hoe denkt hij over de huidige cijfers en de extra maatregelen die de Vlaamse regering gisteren nam? Zullen die de cijfers, “de curve” voldoende kunnen afvlakken?

Hoe staat Nederland er momenteel voor op vlak van corona, in vergelijking met bv België? Kan je landen onderling wel goed vergelijken als het op coronabesmettingen aankomt?
De Nederlandse hoogleraar Casper Albers (Toegepaste Statistiek en Datavisualisatie. University of Groningen) staat op en gaat slapen met statistiek. Hij schrijft columns over waar het soms misloopt met de interpretatie van cijfers, geeft er lezingen over. Wat drijft iemand tot absolute liefde voor cijfers, voor statistiek. Hoe is het met de gemiddelde kennis van statistiek gesteld, in veel richtingen een regelrecht “buisvak”. Hoe kan dat beter? Wat gebeurt er als veel mensen te weinig kennis hebben van het correct weergeven en interpreteren van data?

Statistiek kan ook een rol spelen in domeinen waar dat veel minder evident lijkt... Elke zichzelf respecterende statisticus met interesse in sport zat gisteravond met een rood-wit-zwart gestreepte sjaal rond zijn nek en een glas Carlsberg in de hand vurig te supporteren voor de Deense kampioen FC Midtjylland die in de Champions League tegen Liverpool speelde. Waarom die match niet alleen een hoogtepunt in de Deense voetbalgeschiedenis was, maar vooral ook een hoogmis van de statistiek, hoor je van Ward Bogaert.

Ook muzikale mysteries zijn al opgelost dankzij statistische modellen. “In my life” is een nummer van The Beatles uit 1965. John Lennon claimde de tekst en de muziek en zei dat McCartney alleen ‘bridge’ voor zijn rekening nam. Nope, beweerde“Macca”, ik schreef de melodie én een stuk van de tekst. Een paar jaar geleden bracht een Canadese professor wiskunde licht in de duisternis dankzij volgehouden statistisch onderzoek. Marc Leman, professor systematische musicologie en directeur van het IPEM, het onderzoekscentrum van de afdeling Musicologie aan de UGent, neemt ons verder mee op een muzikale statistische trip.

Al eens een potje “blad-steen-schaar” gespeeld? Ongetwijfeld wel. Logischerwijs - als je alleen maar naar pure kansberekening kijkt- speel je best gewoon “at random” - zo willekeurig mogelijk beurtelings de drie symbolen door elkaar. Maar de mens zou de mens niet zijn om zich tot bepaalde àndere strategieën te laten verleiden. Dat ontdekte de wiskundige Zhijian Wang. Reporter Brecht Devoldere trok gewapend met die inzichten ten strijde! Of hoe kennis van psychologie ook je strategie kan helpen bepalen, en niet alleen maar de cijfers...
 

Radio 1 Select