"Het is niet omdat de wet iets toelaat dat de maatschappij dat ook langer pikt"

16 november 2017
Herwig Reynaert, professor politicologie aan de Ugent, gespecialiseerd in lokale besturen, keek met veel aandacht naar de "Pano" van over de iconische Casino in Middelkerke. Besluit? "Het is niet omdat de wet iets toelaat dat de maatschappij dat ook langer pikt."

Politici, vermijd elke zweem van gesjoemel!

Hoe men het draait of keert, politiek draait om macht. Macht is trouwens zonder enige twijfel één van de drijfveren van politici. Op zich is er hier zelfs niets mis mee. Politici hebben of horen op zijn minst idealen te hebben, ideeën die ze in de praktijk gerealiseerd willen zien.

Politici hebben dan ook macht nodig om hun beleidsdoelstellingen te realiseren. Macht van politici om het algemeen belang te dienen. Macht als middel om dingen voor de mensen te realiseren. Kan het nobeler?

En toch.

Bij momenten loopt het grondig fout. Een voorbeeld uit Nederland: "Opnieuw politiek bestuurder in opspraak wegens gebrek aan integriteit. De persoon in kwestie zou zichzelf een bouwvergunning voor een afwijkende serre aan het eigen huis verleend hebben. Het Bureau Integriteit concludeert dat de persoon in kwestie onvoldoende heeft gedaan om de schijn van belangenvermenging te voorkomen."

Een zweem van gesjoemel

Hierover gaat het. Politici moeten op elk moment vermijden dat er een zweem van gesjoemel ontstaat. Ze moeten vermijden dat het idee ontstaat dat bepaalde politieke beslissingen hen rijker maken, dat ze hun eigenbelang dienen, politici mogen geen voorkennis hebben, mogen geen misbruik van hun functie maken,…

Politici moeten er m.a.w. voor zorgen dat er geen (schijn van) belangenvermenging is, dat ze garant staan voor onafhankelijkheid.

“De Vlaamse Bouwmeester ligt in Pano de vinger op de wonde. Echte integriteit zit tussen de oren.” Leo Van Broeck, Vlaams Bouwmeester, stelt terecht dat het gaat over de vraag wat de politici doen met de knoppen waaraan ze zitten.

Ondanks het feit dat er voor politici deontologische codes bestaan, zijn er nog steeds mazen in het net.

Een volledige lijst opstellen van alle plichten, maar ook rechten, van politieke mandatarissen is geen sinecure, om niet te zeggen quasi onmogelijk. Een zekere vaagheid, en daardoor ook ruimte voor interpretatie, zal er altijd blijven.

Een deontologische code geeft echter duidelijk aan wat gewenst en ongewenst gedrag is. Soms gaat het om voorschriften die glashelder zijn, soms zijn het algemene gedragsnormen die in de eerste plaats een beroep doen op de individuele verantwoordelijkheid. Ondanks alle mogelijke regels moet integriteit echter tussen de oren van de politici zelf zitten.

Politici hebben immers een voorbeeldfunctie. Als ze trouwens een voorbeeld zijn, kunnen ze er ook anderen op aanspreken. De politieke wereld kan dan meteen duidelijk maken dat men geen vragen wil die mogelijk tot niet-integer gedrag aanleiding kunnen geven.

Het volledig opiniestuk kan je lezen op vrtnws.be

Bekijk de uitzending van Pano op vrt.nu

Beluister het interview met Herwig Reynaert in De Ochtend:

Radio 1 Select