Hitte tijdens zwangerschap "veroudert" genen van baby's

6 november 2019
© Christian Bowen (via Unsplash.com)
Onderzoekers van de UHasselt hebben aangetoond dat warm weer het genetisch materiaal van baby's kan veranderen. Hoe warmer, hoe "ouder" de baby al ter wereld komt.

De onderzoekers hebben gekeken naar de lengte van de "telomeren" van de baby's. Kortere telomeren zijn gelinkt met veroudering, en een hoger risico op hart- en vaatziekten. Telomeren zijn de uiteinden van chromosomen. Ze zijn te vergelijken met het plastic uiteinde van een veter. De telomeren hebben zelf geen functie, maar ze beschermen het chromosoom. Bij iedere deling rafelt het uiteinde een stukje uit en uiteindelijk kan de cel niet meer delen en sterft. Menselijke cellen bereiken dit stadium na zo'n vijftig, zestig delingen. Als de telomeerlengte behouden blijft, kan de cel zich blijven delen zonder dood te gaan. 

De onderzoekers hebben 1.100 pasgeborenen in het ziekenhuis van Genk opgevolgd. Ze bepaalden de telomeerlengte via het navelstrengbloed. Daarna gingen ze dan na of er een verband was met de gemiddelde temperatuur tijdens de zwangerschap, op basis van metingen van het KMI in een meetstation in de buurt van het ziekenhuis.

Vooral tijdens hittegolf kortere telomeren

Wat bleek? De lengte van de telomeren daalde gemiddeld met 1,5 procent per graad dat de wekelijkse temperatuur steeg boven de 19,5 graden Celsius. Het effect was het grootste bij echt warme temperaturen, waarbij het ook 's nachts niet afkoelde. Het is de eerste keer dat onderzoekers zo duidelijk de impact van warm weer op een pasgeborene kunnen aantonen.

Hoe ernstig is dit nu voor kinderen? "We willen nuanceren", zegt professor Tim Nawrot aan VRT NWS. "Het is niet zo dat kinderen waarvan de moeder zwanger was tijdens een hittegolf minder gezond zouden zijn. Andere factoren tijdens het leven zoals luchtvervuiling, roken en levenstijl hebben nog een verdere impact op telomeren."

Herbeluister wetenschapsjournalist Koen Wauters over de studie in 'De Wereld Vandaag':

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook:

Lijst van artikels

Radio 1 Select