Hoe kiezen we een nieuwe partner na een relatiebreuk? "Nieuwe partner lijkt niet op de ex"

16 december 2021
© Kelly Sikkema (Unsplash)
Het beeld dat we na een relatiebreuk al dan niet onbewust iemand kiezen die op onze vorige partner lijkt, wordt niet bevestigd in nieuw onderzoek van de Universiteit Antwerpen. "Soms kiezen we iemand die beter scoort qua persoonlijkheid, maar over het algemeen heeft de nieuwe partner minder stabiele trekken die een goede relatie beloven", is de conclusie van de onderzoekers.

Na een relatiebreuk een nieuwe relatie aanknopen is niet voor iedereen gemakkelijk. Mensen zoeken dikwijls iemand die helemaal anders is dan de vorige partner, maar stellen soms vast dat hun nieuwe partner uiteindelijk toch niet zo veel verschilt van de vorige. Het idee leeft dat mensen altijd een gelijkaardige liefdespartner zoeken, al is het onbewust.

Eerder onderzoek toonde al aan dat een nieuwe relatie en eventuele tweede huwelijken minder stabiel zijn dan een eerste. Maar hoe kiezen mensen eigenlijk een nieuwe partner? Is hun tweede partner iemand die qua persoonlijkheid aansluit bij hun ex? Of zijn de twee persoonlijkheden net heel verschillend? Vragen waarop sociologen van de UAntwerpen een antwoord hebben proberen te zoeken.

"Big five"

Socioloog Sascha Spikic, verbonden aan het departement Sociologie van de Universiteit Antwerpen, boog zich samen met socioloog Dries Van Gasse en professor Dimitri Mortelmans over de kwestie. Ze gingen uit van het "Big Five"-persoonlijkheidsmodel. Dat zegt je iemands persoonlijkheid kan omschrijven in vijf dimensies: extraversie, vriendelijkheid, emotionele stabiliteit, zorgvuldigheid en de mate waarin iemand openstaat voor nieuwe ervaringen. Voor elk van die dimensies kan je iemand meer aan de ene of de andere kant van het spectrum plaatsen.

De wetenschappers verzamelden gegevens van 2.100 mensen: 700 verschillende trio’s, telkens bestaande uit een gescheiden Vlaming, de ex-man of -vrouw en de nieuwe partner. Iedereen moest een persoonlijkheidsvragenlijst invullen. Daarna toetsen de wetenschappers de bevindingen aan drie hypotheses:

  • Dupliceren gescheiden mensen hun partnerkeuze en kiezen ze een nieuwe liefde die qua persoonlijkheid heel erg lijkt op hun ex-partner?
  • Kiezen ze iemand die qua persoonlijkheid meer garantie biedt op een stabiel huwelijk?
  • Worden ze door het aanbod op de relatiemarkt eerder gedwongen een relatie aan te gaan met iemand die op persoonlijkheidsvlak net voor minder stabiliteit zal zorgen?

"Persoonlijkheid nieuwe partner belooft vooral minder stabiliteit"

De stelling dat we telkens relaties aangaan met mensen die op elkaar lijken, lijkt in dit onderzoek alleszins tegengesproken te worden. "We zien aanwijzingen dat de persoonlijkheid van de nieuwe partner vooral minder stabiliteit in de relatie belooft dan de persoonlijkheid van de ex", zegt Sascha Spikic. "Die keuze heeft waarschijnlijk te maken met het kleinere aanbod aan beschikbare partners op de relatiemarkt na een echtscheiding. Je zou kunnen zeggen dat er niet heel veel goede kandidaten overblijven.”

In de koppels die aan het onderzoek deelnamen, bleek de nieuwe partner gemiddeld gezien voor drie van de vijf persoonlijkheidstrekken minder gunstig te scoren dan de ex. Ook zagen de wetenschappers dat hoe vaker er een nieuwe relatie aangegaan werd, hoe meer "neurotisch" de nieuwe partner is in vergelijking met de ex. Met andere woorden, dat hij of zij minder goed scoorde op emotionele stabiliteit dan de ex.

Minder stabiliteit in een nieuwe relatie, het klinkt niet bemoedigend. Maar toch is het niet allemaal slecht nieuws. Sommige gescheiden personen in het onderzoek kozen een partner die op sommige vlakken zwakker, maar op andere vlakken dan weer sterker scoort. De wetenschappers merkten dit vooral op bij gescheiden vrouwen. Zij kiezen bij hun eerste nieuwe relatie na een breuk voor een man die dan wel minder aangenaam en gewetensvol is, maar gelukkig ook minder neurotisch of te open.

Meer lezen?

"More of the same? Comparing the personalities of ex-spouse and new partner after divorce"; Spikic S., Mortelmans D., Van Gasse D.; is vorige maand gepubliceerd in Social Sciences, een tijdschrift van het open access-platform MPDI.

Beluister het gesprek met socioloog Sascha Spikic in 'De Wereld Vandaag' via Radio 1 Select. 

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Luister ook: