Hoe schadelijk zijn neussprays? “Bijna onmogelijk om te stoppen zonder begeleiding”

4 maart 2020
© Pixabay
Verkouden? Dan kan een neusspray voor enige verlichting zorgen. Maar het houdt ook risico’s in: je kan er verslaafd aan geraken. Vraag maar aan presentator Staf Coppens. En blijkbaar worstelen nog heel wat mensen met een dergelijke verslaving. Het is zelfs bijna onmogelijk om te stoppen zonder begeleiding, zegt apotheker Sophie Scheire (Universiteit Gent).

“Hopelijk verlost van die jarenlange verslaving. Door als kind mijn neus te breken , brachten die verrekte neussprays telkens soelaas, maar hoe meer je ze gebruikt hoe afhankelijker je wordt. Zelfs aankloppen bij een apotheek van wacht of stress bij het verlies van zo'n busje” schreef presentator Staf Coppens deze week op Instagram. Hij vroeg zich ook af of er nog zulke ‘sprayverslaafden’ zijn zoals hij. En die zijn er wel degelijk!

Lees verder onder de Instagramfoto van Staf Coppens

Sophie Scheire is apotheker en doet als doctoraatsstudente aan de Universiteit Gent onderzoek naar het overmatig gebruik van neussprays. “Zolang je je houdt aan de maximale gebruiksduur van 7 dagen is er eigenlijk geen enkel probleem” zegt ze in ‘De Wereld Vandaag’. “Dus in het kader van een verkoudheid kan je een ontzwellende neusspray zeker gebruiken.” Binnen het kwartier zal je er het effect al van voelen.

Maar als je een neusspray langdurig gebruikt, kan je in een vicieuze cirkel terechtkomen, waarschuwt Scheire. “Dat betekent dat je neus zal ontzwellen als je de neusspray gebruikt. Maar als je stopt met het gebruik van die neusspray, dan zal je neus terug verstoppen omdat je neus op de duur die neusspray nodig heeft om nog te kunnen ontzwellen.” 

Met alle gevolgen van dien: “Het is bijna onmogelijk om zonder begeleiding te stoppen eens je in die vicieuze cirkel terechtgekomen bent.”

Het is bijna onmogelijk om te stoppen zonder begeleiding eens je in die vicieuze cirkel terechtgekomen bent.

Je kan natuurlijk proberen om zelf te stoppen van de ene dag op de andere, maar dat zal zeer lastig zijn, zegt Scheire. “Want je zal heel vaak last hebben van die verstopte neus en moeilijk kunnen slapen omdat je het gevoel hebt niet meer vlot te kunnen ademen.” Daarom overleg je best met je dokter of je apotheker hoe je dat best kan aanpakken.

Neusspray op basis van cortisone is een alternatief

“Meestal raden we personen aan om over te schakelen naar een neusspray op basis van cortisone" zegt Scheire. "Er wordt vaak gezegd dat dat niet zo goed is: maar de hoeveelheid die in een neusspray zit is maar een duizendste van wat er in een tabletje zit, en dan nog wordt het amper opgenomen in de bloedbaan. Het zal vooral lokaal in de neus werken. Dus een neusspray op basis van cortisone mag wel langdurig gebruikt worden en is over het algemeen de aanpak die gebruikt wordt om personen van de schadelijkere neussprays af te helpen.”

Waarom wordt die neusspray met cortisone dan niet altijd gebruikt? “In het geval van een verkoudheid is een ontzwellende neusspray zeker een goede optie omdat het effect heel snel merkbaar is: je kan heel snel terug vrij ademen. Bij de cortisone-spray moet je wat langer geduld hebben: dat effect is pas optimaal na 10 à 14 dagen dagelijks gebruik, en wordt vooral aangeraden voor patiënten met een allergie of met chronische sinusitisklachten.”

Waarom zijn ontzwellende neussprays zonder voorschrift te krijgen?

Toch kan je die ontzwellende neussprays vrij verkrijgen bij de apotheker: is dat dan wel een goede zaak? “Daar speelt natuurlijk de rol van de apotheker. Hij of zij zal je waarschuwen dat je dat niet langer dan 7 dagen mag gebruiken" zegt Scheire. "Al merken we dat personen het soms toch moeilijk hebben om na die 7 dagen te stoppen. Als je een tweede flesje komt halen, kan de apotheker je ook waarschuwen dat er ook nog een andere neusspray (met cortisone) bestaat die we sinds 2017 ook zonder voorschrift mogen meegeven.”

Uiteraard zijn er mensen die het advies van de apotheker in de wind zullen slaan, maar dat betekent niet dat Scheire pleit voor ontzwellende neussprays op voorschrift. “Omdat we dan iedereen met een verkoudheid naar de dokter zouden moeten sturen om een neusspray te gaan halen. Zolang we de controle van de apotheker hebben, hoeft dat voor ons niet.”

Waarom heeft Staf Coppens gekozen voor een operatie?

Staf Coppens koos ervoor om zich te laten opereren. Is dat niet een eerder drastische beslissing? “We gaan ervan uit dat mensen die een neusspray langdurig gebruiken, eigenlijk een onderliggend neusprobleem hebben. Dat kan gaan van een allergie tot chronische sinusitis-klachten. Of waarschijnlijk in het geval van Staf Coppens: een scheef neustussenschot. In dat geval gaat de cortisone-neusspray natuurlijk geen oplossing bieden.”

Beluister het gesprek met Sophie Scheire in 'De Wereld Vandaag':

Lees ook:

Radio 1 Select