Hoe zit het nu eigenlijk écht tussen de sjiieten en de soennieten?

10 juni 2017
Hoe lang duurt de tweestrijd tussen sjiieten en soennieten nu eigenlijk al?
Niet de onenigheid over de opvolging van profeet Mohammed in 632 is de oorzaak van de breuklijn tussen soennieten en sjiieten, wel een ordinaire machtsstrijd die begonnen is na de Iraanse revolutie in 1979. Dat is ten minste wat de Canadese auteur Nader Hashemi beweert. Journaliste Samira Bendadi geeft tekst en uitleg.
Samira Bendadi in Interne Keuken 10 06 2017

We beginnen bij het begin. Toen profeet Mohammed in 632 stierf, ontstond er onenigheid over wie de profeet moest opvolgen. De ene groep vond dat dat een rechtstreekse afstammeling van Mohammed moest zijn, de andere groep koos liever een persoon door onderling overleg. Ziedaar het ontstaan van respectievelijk de sjiieten en de soennieten, en het schisma dat veertien eeuwen geleden ontstond. Toch zit de waarheid iets genuanceerder in elkaar.

Auteur Nader Hashemi beweert in zijn boek immers dat de onderverdeling tussen de twee groepen pas na de Iraanse revolutie van 1979 relevant is geworden. Toen werd die onderverdeling plots gebruikt om mensen te mobiliseren, als politieke strategie. Niet omdat er al eeuwen een conflict smeulde. Sectarialisering noemt hij dat in zijn boek.

De uit Marokko afkomstige journaliste en gast aan Intene Keukentafel Samira Bendadi ging met de auteur praten. Ze is zelf geboren in 1966 en is zich nog niet eens erg lang bewust van de onderverdeling.

Ik wist tot recent niet dat ik een soenniet was. Dat is een vraag die niet werd gesteld. Bij mij kreeg het woord soenniet pas een betekenis bij de invasie van Irak, toen we hoorden dat Sadam Hoessein een soenniet was.

Ondertussen ronselen islamitische landen wereldwijd krijgers onder het mom van die onderverdeling. Zo vechten de sjiieten bijvoorbeeld mee met landen als Iran en de Syrische troepen van Assad, terwijl Saoedi-Arabië soennitische aanhangers heeft. Hashemi zegt dat die tactiek heel effectief is. Mensen worden onder het mom van die tweestrijd makkelijk tegen elkaar opgezet, terwijl het door de eeuwen heen geen enkele obstructie vormde.

De onderverdeling, die oorspronkelijk een dekmantel was voor een ordinaire machtsstrijd, is ondertussen realiteit geworden en sommige mensen voelen zich intussen ook diep sjiietisch of soennitisch. Volgens Bendadi zit de oplossing in verdere democratisering van de islamitische landen.

Democratisering is de beste manier om dat ‘schisma’ tegen te gaan. Zo lang dat dat tegengehouden wordt, is het ook moeilijk om het samenleven tussen mensen te herstellen.