Hoezo, Columbus heeft Amerika ontdekt?

17 december 2017
Olivia Rutazibwas is doctor in de politieke wetenschappen en geeft les aan de universiteit van Portsmouth in Engeland. Ze was eerder Afrika redacteur bij Mo* Magazine. Ze is geboren in Brussel uit Rwandese ouders en groeide op in een zeer divers Antwerps pleeggezin. Ze is even terug in het land om kerst te vieren. Op zondag 17 december was ze gast in Touché bij Friedl' Lesage.

De kleine Oliva groeit samen haar Ruwandese ouders en zus op in Anderlecht. Wanneer haar moeder overlijdt, wordt ze samen met drie kinderen uit India opgevangen in een pleeggezin in Merksem. Tijdens haar studies ruilt ze Antwerpen in voor Firenze. “In Italia ben ik pas echt zwart geworden. Zwart, in de zin dat ik me een buitenlandse voelde. Ik merkte wat het betekende als mensen denken dat je net uit Afrika bent gekomen. Mensen waren zelfs verbaasd dat ik kon lezen of schrijven.”

Kaartenhuis

Denkpatronen die volgens Rutazibwa het logisch gevolg zijn van de Westerse geschiedenislessen. “In geschiedenisboeken komen alle goede dingen uit Europa maar de industrialisering in Europa had letterlijk nooit kunnen plaatsvinden zonder het systematisch uitbuiten van (zwarte) mensen. Het verhaal van Westerse superioriteit valt gewoon als een kaartenhuis ineen. Dat verklaart ook meteen waarom we dat verhaal blijven vertellen. Het is geen verhaal van goede en slechte mensen, het is een verhaal van macht. Als je kan bepalen hoe mensen over de wereld denken, heb je macht. In de geschiedenisboeken staat dat Columbus Amerika ontdekt. Alsof mensen pas beginnen te bestaan als wij onze blik daarop richten.” 

Malcolm X

Rutazibwa vindt dat de biografie van Malcolm X - een van de de Afrikaanse-Amerikaanse leiders en woordvoerders van de Nation of Islam -verplichte literatuur zou moeten zijn op school. “Hij geeft enorme inzichten mee. Over het associëren van zwart met iets negatiefs, en blank met iets positiefs. Die houding zit zo diep in onze cultuur. Heel veel jongeren van Afrikaanse in onze grootsteden herkennen zich niet in de boeken die ze moeten lezen. Als ze Malcolm X zouden lezen, zouden ze weten dat zij ook mee het verhaal van de geschiedenis kunnen vertellen.”

Lijst van artikels