Hoog risico op burn-out bij begrafenisondernemers: "Frustrerend om niet de zorg te kunnen bieden die we willen"

26 oktober 2020
© Külli Kittus (Unsplash)
Uit onderzoek van de VUB en uitvaartbedrijf DELA blijkt dat het mentale welzijn van begrafenisondernemers onder druk staat door het vele werk en de strikte richtlijnen in verband met corona. "Een uitvaart regelen via WhatsApp, dat is moeilijk. Ineens is er afstand, waar wij doorgaans verbinding brengen."

Onderzoek naar de mentale belasting van het zorgpersoneel is al vaker verricht, maar voor de uitvaartsector is dit een primeur. VUB-wetenschappers ondervroegen op twee tijdstippen de medewerkers van uitvaartbedrijf DELA: eind april, midden in de eerste golf van coronabesmettingen, en een tweede keer eind juni.

Uitvaartmedewerkers halen blijkbaar veel voldoening uit het feit dat ze mensen kunnen helpen in moeilijke omstandigheden. Het niveau van die "compassion satisfaction" lag bij 69 procent van de ondervraagden in april extreem hoog, en in juni nog altijd bij 54 procent.

Bij zulke gedreven mensen is het risico op burn-out wel groot. In april zat 19 procent van de ondervraagde begrafenisondernemers in de gevarenzone en in juni zelfs 45 procent. Aan de pure stress van het extra werk lag het blijkbaar niet, volgens de peiling. Wél aan de frustratie niet te kunnen instaan voor de zorg die doorgaans wordt verschaft.

"Een uitvaart bespreken via Skype of Messenger, dat is heel moeilijk"

Hoe moeilijk het werken was, bleek uit de reeks 'Komen te gaan' op Eén, waar een aantal begrafenisondernemers werd gevolgd tijdens de eerste coronagolf. Ook Natascha Rylant van uitvaartzorg Thibaut in Mechelen getuigt: "Het was niet dezelfde zorg als anders, terwijl het bieden van een schouder aan nabestaanden ons net energie geeft. Dat zit in onze natuur en dat viel weg. Je neemt dat mee naar huis, dat is moeilijk om los te laten." Er waren wel creatieve alternatieven, zoals een ererit met de ceremoniewagen maken langs het huis van de overledene.

"Ineens was er een afstand, waar wij normaal verbinding brengen. Een begrafenis regelen via WhatsApp of Skype of Messenger in plaats van bij de mensen thuis, met een kop koffie, dat is heel moeilijk. Net als rouwenden aanmanen om anderhalve meter afstand te houden en niet te knuffelen. Een kerk met maar drie mensen voor een begrafenis, dat is echt verschrikkelijk."

Praktische problemen

Zware en drukke tijden, blikt Natascha Rylant terug. Er waren meer overlijdens, het was moeilijk om alle formaliteiten te regelen. "We moesten op zoek naar extra koeling om overledenen op te baren en ook de crematoria konden maar net volgen."

Moeilijk werken voor een perfectioniste. "De lat ligt heel hoog. Wij hebben geen repetitie, het moet meteen goed zijn. De timing van de muziek moet kloppen, in het drukwerk mag geen enkel foutje sluipen."

Hoe zorgt een begrafenisondernemer voor het eigen mentale welzijn? "Door salsa te dansen en te sporten," zegt Natascha. "Maar daar was weinig tijd voor, naast mijn gezin. We overleggen wel wekelijks met collega’s, met een koffiekoek of een pistoleeke, om te ventileren en onze verhalen te vertellen. Dat gebeurde nu wel online." Daarnaast biedt de DELA-groep ook bijstand aan van psychologen of traumaspecialisten.

Uitvaartpersoneel erkennen als zorgpersoneel

DELA, dat zo’n 60 uitvaartcentra en 800 medewerkers omvat, maakt van het onderzoek gebruik om meer erkenning en ondersteuning te vragen. Woordvoerster Marysia Kluppels: "Officieel vallen we niet in de categorie van de zorgsector, zoals artsen, verplegend personeel of werknemers in woonzorgcentra. Daardoor kwamen we niet in aanmerking voor extra beschermend materiaal tijdens de eerste coronagolf, terwijl het risico op besmetting extreem hoog is. DELA heeft zelf materiaal aangekocht. We komen ook niet in aanmerking om met de zorgsector mee als eerste gevaccineerd te worden. Die erkenning is meer dan welkom. Samengevat: de mentale en fysieke belasting in de uitvaartsector valt niet te onderschatten."

Beluister de getuigenis van Natascha Rylant in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook: