"Ik ben diep bedroefd over voorstel onbelast bijverdienen"

5 december 2017
Jeanne Devos (foto © Belga)
Het plan van de federale regering om mensen onbelast te laten bijklussen, kan niet op veel bijval rekenen bij zuster Jeanne Devos. Zij kijkt vooral naar het statuut voor huispersoneel. "Met dit voorstel komen alle verwezenlijkingen onder druk te staan."

Jeanne Devos is een Belgische zuster die zich inzet voor de armen in de sloppenwijken in India. Ze zoekt naar eigen zeggen zelden het publieke debat zélf op, maar vindt dat ze het nu wél moet doen. Daarom schreef ze dit opiniestuk voor vrtnws.be. En daarom vertelt ze erover in "De Ochtend".

Ik ben diep bedroefd. Ik was bijzonder dankbaar en ook een beetje trots toen de Internationale Arbeidsorganisatie een conventie afsloot rond waardig werk voor huispersoneel. Eindelijk kregen zij de waardigheid die hen toekomt. Ik heb beleefd hoe België, overheid en sociale partners daarin een voortrekker waren. En hoe dit uiteindelijk uitmondde in Belgische wetgeving en cao’s die het huispersoneel een gelijkwaardige arbeidsbescherming en volwaardige sociale bescherming gaf. Ik ben ook dankbaar voor alle steun en aanmoediging die ik daarbij mocht ervaren, vanuit heel veel maatschappelijke geledingen, en vanuit alle kanten van het politieke spectrum.

En nu dit: een nieuw kader voor activiteiten van burger tot burger, waarvan heel wat in de huishoudelijke sfeer. Zonder enig statuut. Zonder enige sociale bescherming, enkel de bescherming die men ontleent aan andere sociale statuten. Na alles wat we samen hebben opgebouwd, begrijp ik dit echt niet. Het overkomt me niet vaak dat ik zelf het debat moet opzoeken. Meestal vraagt men mij dat. Ik meen dat nu wel te moeten doen.

Het overkomt me niet vaak dat ik zelf het debat moet opzoeken. Ik meen dat nu wel te moeten doen.

We vertrouwen het huispersoneel ons meest kostbare bezit toe: onze kinderen, onze dierbaren, onze thuis. Ze doen onze schoonmaak en onze boodschappen en onderhouden onze tuinen. Ze verzorgen onze ouderen, onze partners en onze kleinsten. Een belangrijke verantwoordelijkheid en vaak zwaar werk. Maar ook ondergewaardeerd werk. Met al te veel risico’s dat van hen ook misbruik wordt gemaakt. Ze werken meestal geïsoleerd, wat hen extra kwetsbaar maakt. Wereldwijd behoort het huispersoneel dan ook tot de slechtst betaalde en slechtst beschermde werknemers. Vaak zonder enige bescherming tegen afdanking. En zonder sociale bescherming na afdanking.

Historische overwinning

De vakbonden en ngo’s kregen de rechten van het huispersoneel op de agenda van de Internationale Arbeidsorganisatie. Samen met werkgevers en overheden konden we in 2011 de Conventie voor Waardig werk voor huispersoneel afsluiten. Een historische overwinning die het huispersoneel eindelijk als werknemers erkent. Huispersoneel heeft volgens de IAO recht op een minimumloon, toegang tot sociale zekerheid, recht op voldoende vrije tijd en het op een vakbond. België ratificeerde de conventie in 2015 en bracht de eigen wetgeving en cao’s ermee in overeenstemming.

In België hebben we al een lange weg afgelegd in het verbeteren van de situatie van het huispersoneel.

In België hebben we al een lange weg afgelegd in het verbeteren van de situatie van het huispersoneel. Nog niet zo lang geleden gebeurde schoonmaken bij gezinnen meestal in het zwart, of minstens in een grijs circuit. Daar kwam met de invoering van de dienstencheques verandering in. Dit unieke systeem heeft er voor gezorgd dat de situatie van heel wat huishoudhulpen enorm verbeterd is. Ze werken nu voor een bedrijf of organisatie en worden zo uit hun isolement gehaald. Via onderhandelingen kunnen we betere voorwaarden afdwingen. En ze betalen bijdragen aan onze sociale zekerheid, en hebben hierdoor ook rechten als ze ziek of werkloos worden en wanneer ze met pensioen gaan.

Voor de werknemers van de gezinszorg is dat niet anders. Zij zorgen voor mensen die hulpbehoevend zijn. Bewonderingswaardig werk, dat een goede sociale bescherming verdient.

De laatste jaren werd ook het statuut van de dienstbode nog verbeterd. Vakbonden, werkgeversorganisaties en overheden zorgden er samen voor dat mensen die het huishouden en de zorg in gezinnen verzorgen een sociale bescherming hebben waar ze in veel landen naar opkijken.

Met het voorstel van onbelast bijverdienen, komen alle verwezenlijkingen zwaar onder druk te staan.

Maar met het voorstel van onbelast bijverdienen komen al die verwezenlijkingen zwaar onder druk te staan. Ik dacht nochtans dat we daarmee vooruitgang realiseerden. Maar nu wordt me gezegd dat we daarmee de vooruitgang zouden tegenhouden. Ook dat begrijp ik niet. Hoe kan je iets vooruitgang noemen dat ons terugslaat naar de toestand van rechteloosheid van vóór de Conventie.

Het is me niet ontgaan dat reguliere poetshulp voor een van de activiteiten wordt uitgesloten. Maar wat voor alle andere activiteiten, waar het ook kan gaan om activiteiten van huispersoneel. Zoals alle gezinsondersteunende diensten, zonder onderscheid en dus zonder uitsluiting van reguliere poetshulp. Zoals kinderopvang thuis. Zoals zorg en oppas thuis van hulpbehoevende personen. Zoals gezelschap bieden thuis. Al die activiteiten dreigen opnieuw in de sfeer te worden geduwd van het zwart- of grijs circuit, maar dan alleen witgewassen, zonder duidelijk statuut, zonder duidelijke rechten en zonder sociale bescherming.

Al die activiteiten dreigen opnieuw in de sfeer te worden geduwd van het zwart- of grijs circuit, zonder duidelijk statuut.
En dan heb ik het niet eens over de wijze waarop digitale platformen hier geheel ongehinderd als makelaar kunnen optreden tussen gezinnen en huispersoneel, voor eender welke activiteit, ook zonder enige sociale bescherming. En binnenkort ook zonder enige belasting. Daarvoor hebben we niet de strijd voor waardigheid en rechten ingezet met de Conventie voor Waardig werk voor huispersoneel. De vooruitgang van de voorbije jaren dreigt helemaal ondergraven te worden. Beste regering, huispersoneel, dat zijn werknemers als alle anderen, die een enorme ondersteuning betekenen voor onze gezinnen. Schat hen naar waarde en stuur ze niet opnieuw naar een rechteloos circuit.

Bron: vrtnws.be

Beluister het interview met Jeanne Devos:

Jeanne Devos (05/12/2017)