"Mijn vader heeft het uniform gedragen van het kamp dat zich schuldig heeft gemaakt aan genocide"

15 september 2017
De vader van Ward Kennes, burgemeester van Kasterlee, was apotheker aan het Oostfront. Niet omdat hij deel uitmaakte van de harde kern van de Vlaamse Beweging.“Zijn motivatie was ingegeven door verhalen over de Spaanse burgeroorlog en de stalinistische processen, tegen het rode gevaar dus.”

Vader Kennes groeide op in een katholieke context. “Hij was actief in een zijtak van de Vlaamse beweging, maar geen deel van de harde kern van het Vlaams nationalisme. Het was die katholieke overtuiging die maakte dat hij vertrok. De Spaanse burgeroorlog en stalinistische processen hielden hem sterk in de band.” Dus niet de Jodenvervolging.

Kennes vraagt daarom meer aandacht voor de persoonlijke motivatie. “In een rechtbank is die vaak minder van tel dan het objectieve feit dat iemand tot een bepaald kamp behoort.”

Vragen

Twintig jaar geleden werd bij zijn vader longkanker vastgesteld. “Ik dacht, als ik het nu niet vraag, gaat het verhaal verloren en blijf ik de rest van mijn leven met vragen zitten. Dan kon ik het ook aan mijn kinderen vertellen en duiden wat er in onze geschiedenis gebeurde.” Vader Kennes schreef daarom zijn verhaal op. Zoon vulde nadien aan met opzoekingswerk uit archieven.

Mijn vader heeft het uniform gedragen van het kamp dat zich schuldig heeft gemaakt aan de genocide. Ik voel me daardoor mee verantwoordelijk om de herinnering aan deze geschiedenis in stand te houden.
Ward Kennes

“Afgelopen zomer reisden we met het gezin door Polen. Naast Auschwitz en Birkenau bezochten we ook Schurgast, waar mijn vader is geweest. Daar sloot hij vriendschap met Engelse krijgsgevangenen. Een brief van hen werd voorgelezen op zijn proces. Op basis van een foto vonden we de plek terug waar hij in 1944 was. Een bijzonder moment.”

Het oorlogsverleden duikt vaker op tijdens de reizen van gezin Kennes. “We houden wel vaker halt bij oorlogsbegraafplaatsen. Mijn vader heeft het uniform gedragen van het kamp dat zich schuldig heeft gemaakt aan de genocide. Er is – gelukkig – geen aanwijzing dat hij daar op een manier ook echt zelf bij betrokken is geweest, maar ik voel me daardoor mee verantwoordelijk om de herinnering aan deze geschiedenis in stand te houden.”

Daar sloot hij vriendschap met Engelse krijgsgevangenen. Een brief van hen werd voorgelezen op zijn proces.

Witte Brigade

Er schuilt niet enkel een collaboratieverleden in de familie Kennes. Zijn grootvader aan moeders kant maakte deel uit van de Witte Brigade in Kasterlee. Zijn grootvader aan vaders zijde - die hij niet heeft gekend - was sympathisant. “Hij zat ideologisch in het andere kamp en had dus geen begrip voor de keuze van zijn zoon.”

“Ik ben eigenlijk een historische mengeling van wit en zwart”, vat Kennes het samen. “Het doet me beseffen dat etiketten op mensen kleven gevaarlijk is. Dat leidt vaak tot onrechtvaardigheid en geweld. Het is één van de levenslessen uit mijn familiale geschiedenis.”