"Ik breek op tijd en stond ook wel eens graag een lans"

19 september 2017
De hele week is het middagjournaal van "Nieuwe Feiten" in handen van zanger, schrijver en columnist Hugo Matthysen. Vandaag stelt hij de - volgens hem - eenvoudigste oplossing voor communicatiegericht onderwijs voor. "Met allright, okee, allesgoe, pico bello en fucking met een adjectief erachter."

In De Morgen stond een stuk over de belabberde kennis van het Nederlands bij het Waalse broedervolk. Meteen ging het ook over het even bedroevende Frans van onze kindertjes. Er werd er een lans gebroken voor meer communicatiegericht onderwijs, waarna een oud-professor uitriep “Die lans was beter intact gebleven. Vocubulaire en grammatica, dàt is wat we nodig hebben!”

Het stuk eindigde met de verzuchting van een franstalige leraar: “Is het overigens niet vreemd dat jullie nog steeds Frans Frans leren, en wij Hollands Nederlands?”

Van dat Hollandse Nederlands klopt niet veel, denk ik. Mensen die met vluchtelingen werken zijn daar bijvoorbeeld al lang wijselijk mee gestopt. Als hun leerlingen na lang zwoegen de zin, “uitstekend, het bedrag is correct!”, onder de knie hebben, en ze bestellen ergens een koffie, dan krijgen ze te horen: “merci shoe, da’s ne juste”, en daar begrijpen ze uiteraard niets van.

Ik denk dat het in dezelfde krant was dat ik onlangs een stuk probeerde te lezen over jonge kunstenaars. Het ging over youngsters die in een urban context iets deden met hun skills. Dat leek mij niet bepaald Hollands Nederlands. Maar het is wel communicatiegericht.

En wat de rest betreft zijn er nog twee opties: ofwel brengen we in bijvoorbeeld het werk van Willem Elsschot de nodige wijzigingen aan, zodat het leesbaar blijft voor de aanstormende generaties. Ofwel brengen we die aanstormende generaties wat Nederlands bij.

Als de kelner uit het voorbeeld gewoon "allright baby" of "allright gast" zou zeggen tegen de vluchteling, zou die meteen begrijpen dat het correcte bedrag werd neergeteld. Met allright, okee, allesgoe, pico bello en fucking met een adjectief erachter (fucking goed, fucking boring, fucking duur, fucking tewerkstellingbevorderend, enzovoort) komen we al een heel eind wat communicatiegericht onderwijs betreft.

Dat is dus geregeld. En wat de rest betreft zijn er nog twee opties: ofwel brengen we in bijvoorbeeld het werk van Willem Elsschot de nodige wijzigingen aan, zodat het leesbaar blijft voor de aanstormende generaties. Ofwel brengen we die aanstormende generaties wat Nederlands bij.

Ik breek op tijd en stond ook wel eens graag een lans, en dat wil ik vandaag doen voor de eenvoudigste oplossing. Dankuwel.

(hm)

Radio 1 Select