"Ik vrees dat het heel slecht gaat aflopen met Rusland"

10 juni 2018
Chef Boeken van NRC Handelsblad en Ruslandkenner Michel Krielaars was zondag te gast in Touché. Krielaars werkte en woonde ruim vijf jaar als correspondent in Rusland. Hij kent de Russische cultuur en politiek goed. In Touché praatte hij over de huidige situatie in Rusland maar ook over de toekomst van het land.

Mensenrechten

Donderdag 14 juni is het zover: dan start het WK voetbal in Rusland. Naar aanleiding van dat WK blijkt in België vooral de niet-selectie van Radja Nainggolan een 'hot topic' te zijn. Maar over de mensenrechten in Rusland werd er nog niet zo veel gesproken. Hoe komt dat?

"Mensenrechten zijn belangrijk voor ons in het Westen omdat wij die mensenrechten respecteren. Maar veel Russen weten dat mensenrechten in hun wereld nooit echt bestaan hebben. Wij westerlingen hameren de Russische president Vladimir Poetin er steeds op dat hij de mensenrechten moet respecteren. Maar het zit gewoon niet in de Russische cultuur; het is een wrede cultuur", zegt Ruslandkenner en Chef Boeken van NRC Handelsblad Michel Krielaars in "Touché" op Radio 1. 

Paaien van het Westen

Is er geld gemoeid met de organisatie van het wereldkampioenschap voetbal in Rusland? Krielaars denkt van wel, want zo gaat het altijd, zegt hij. "Ik denk dat ze het gekocht hebben. Het WK is namelijk enorm prestigeverhogend. En alles wat nu gebeurt in Rusland is met het doel om het Westen te behagen. Poetin heeft sinds de MH17-catastrofe en de annexatie van de Krim te maken met enorm zware economische sancties. Het gaat dan ook heel erg slecht met Rusland; het land bevindt zich in een economische recessie en de burgers klagen. Daarom is Poetin voortdurend bezig met het paaien van het Westen in de hoop dat de economische sancties tegen Rusland opgeheven worden."

De 'vader des vaderlands'

"In een autoritaire samenleving zoals in Rusland doet iedereen alles wat de hoogste leider wil. En die hoogste leider wil vooral als de 'vader des vaderlands' overkomen. Hij wil het gevoel hebben dat hij controle heeft over alles. Poetin heeft aan het begin van zijn termijn trouwens meermaals gezegd dat alles nog veel erger zal worden na zijn presidentstermijn." 

Poetin belooft gouden bergen die er helaas niet zijn

Volgens Krielaars belooft Poetin heel veel. Zo zegt hij dat er economische hervormingen moeten worden doorgevoerd, en dat er een vorm van democratie en onafhankelijke rechtbanken geïnstalleerd moeten worden in Rusland. Maar die plannen zijn er niet en dat is natuurlijk zorgwekkend, vindt Krielaars. "President Poetin probeert de schijn op te houden dat alles beter wordt maar ondertussen gaat het alleen maar slechter met Rusland. Hij liegt tegen het volk over de economische voorspoed die er niet is en hij belooft gouden bergen die er helaas ook niet zijn."

Toekomst

Maar hoe moet het nu verder met Rusland? Krielaars ziet het somber in: "het is koffiedik kijken maar ik vrees dat het heel slecht gaat aflopen met Rusland. Ik ben heel erg bang dat op een gegeven moment het internet zal afgesloten worden en dat de grenzen misschien wel dicht gaan". Krielaars vreest bovendien dat daarmee de emigratie van hoogopgeleide Russen een halt zal toegeroepen worden: "onder president Poetin zijn er een paar miljoen hoogopgeleide Russen geëmigreerd. Zo zijn bijna alle Russen die ik ken (hoogopgeleide veertigers met bvb. een achtergrond als wiskundige, econoom of raketingenieur) geëmigreerd. Ze zijn naar het Westen, Israël of de Verenigde Staten verhuisd. Als de Russische grenzen dicht gaan dan wordt het natuurlijk een ramp." 

Poetin wil vriendjes zijn met het Westen

"Maar je weet nooit wat er gaat gebeuren na het WK voetbal in Rusland. Sommige mensen houden rekening met het oplaaien van de oorlog in Oekraïne. Ik denk persoonlijk niet dat president Poetin een grote oorlog tegen het Westen wil voeren. Hij kan dan wel tegen de NAVO tekeer gaan maar hij gaat heus niet de Baltische landen binnenvallen. Dat is noch in het belang van Rusland, noch in het belang van zichzelf", volgens Krielaars.

Opvolging?

Staat er al een opvolger klaar voor Poetin? Krielaars denkt in eerste instantie van niet. "Maar anderzijds had in het jaar 2000 ook nog nooit iemand van Poetin gehoord. Jeltsin had op dat moment vooral een opvolger nodig die hem niet strafrechterlijk zou vervolgen. Jeltsin schond tijdens zijn termijn regelmatig de wet en wilde iemand die hem juridische immuniteit kon garanderen." 

Lees ook

Lijst van artikels