Iraanse president Ibrahim Raïsi legt vandaag de eed af: zal hij akkoord kunnen maken over atoomprogramma Iran?

5 augustus 2021
De Iraanse president Ibrahim Raïsi legt vandaag in de Iraanse hoofdstad Teheran de eed af als president. Hij volgt Hassan Rouhani op, die er het maximum van twee ambtstermijnen heeft opzitten. Raïsi is erg omstreden omdat hij de executie overzag van duizenden dissidenten tijdens de jaren 80 en omdat hij de voorbije jaren als minister van Justitie verantwoordelijk was voor de vele doodstraffen in Iran en de harde aanpak van jonge dissidenten en activisten.

Raïsi kreeg eerder deze week al de steun van sterke man en grootayatollah Khamenei. Die houdt de touwtjes in handen in Iran. Raïsi is een oudgediende van het Iraanse regime die als student betrokken was bij de Iraanse revolutie.

Nieuwe president Raïsi wil akkoord over atoomprogramma, maar niet ten alle prijze

President Raïsi heeft tijdens de debatten laten verstaan dat hij een akkoord wil met de internationale gemeenschap over het omstreden Iraanse atoomprogramma.

Op dit ogenblik wordt er al maanden onderhandeld in Wenen, en het feit dat Khamenei die onderhandelingen laat doorgaan, toont aan dat de wil er zeker is. Maar Iran wil gewoon terug naar het vorige oude akkoord, dat door de VS onder president Donald Trump werd verworpen. De VS wil ook een akkoord maar alleen als dat meer sluitend is dan het vorige.

Omdat de VS eenzijdig uit het akkoord stapte, heeft Iran zich ook niet meer aan de afspraken gehouden en is het begonnen aan het opbouwen van een voorraad verrijkt uranium. Dat verrijkte uranium kan snel worden verwerkt (nog meer verrijkt) tot de grondstof van een atoomwapen, mocht Iran dat willen.

De VS wil dat Iran niet alleen zijn atoomprogramma weer grondig laat controleren door het Internationaal Atoomagentschap, het wil ook dat het land stopt met het uitbouwen en perfectioneren van langeafstandsraketten. Want voor een inzetbaar atoomwapen heeft Iran beide bouwstenen nodig.

Raïsi moet kiezen: economie of oorlogen uitvechten

De voorbije jaren heeft Iran zijn invloed uitgebreid in de regio, tot afschuw van aartsvijand Israël en de Golfstaten. Iran heeft milities in Irak, in Syrië, steunt terreurgroep Hezbollah in Libanon, helpt terreurgroep Hamas in Gaza en steunt de Houthi-rebellen in Jemen. Een deel van die milities wordt nu verplaatst naar buurland Iran, waar die mogelijk sjiitische minderheden zal steunen in de strijd tegen de taliban.

De schaduwzijde is dat Iran niet veel vrienden meer heeft. Het land is economisch geïsoleerd door sancties, verschillende van zijn leiders zijn persona non grata, en de bevolking mort omdat het regime niet in vers water en elektriciteit kan voorzien.

Opperleider Khamenei verklaarde verrassend genoeg twee weken geleden dat de jongeren die op straat komen voor betere levensomstandigheden een punt hebben. Dat is een signaal voor Raïsi dat die in eerste plaatst de economie weer aan de praat moet krijgen, maar dat kan niet zonder het opheffen van de economische sancties.

Begin dit jaar werden in ons land vier Iraanse spionnen veroordeeld tot lange gevangenisstraffen omdat ze vanuit ons land een bomaanslag wilden plegen op de Iraanse oppositie. Dat soort boude fratsen kan het regime missen als kiespijn, wil het tot een akkoord komen. Want zowel Israël als de VS laten niet na te zeggen het Iraanse regime een onbetrouwbaar “terreurregime” is dat tot alles in staat is. Zelfs het plegen van aanslagen op Europese bodem.

Luister naar Jens Fransen, Iran-specialist via Radio 1 Select

Bron: vrtnws.be en De olympische ochtend