Je gloednieuwe iPhone zou wel eens uit een Chinees strafkamp kunnen komen

2 maart 2020
©Alvaro Reyes (via Unsplash.com)
80 000 Oeigoeren, Chinese moslims, zouden onder dwang voor grote westerse bedrijven werken. Dat staat in een rapport van een Australische denktank.

“De 11 miljoen Oeigoeren in China zijn volgens de Communistische Partij allemaal potentiële terroristen. Ze zijn besmet met het ‘virus’ van het extremisme en dat moet dankzij de genezende werking van zogenaamde heropvoedingscentra er worden uitgeslagen”, legt Chinakenner Jan van der Putten uit in ‘Nieuwe Feiten’.

“Het verbaast me dat ze niet tevreden zijn met het resultaat dat die hersenspoelkampen hebben opgeleverd, maar dat ze hen transporteren naar fabrieken overal in het land nadat ze ontslagen zijn uit die centra”, zegt van der Putten. “Soms worden ze rechtstreeks van de kampen naar de fabrieken overgeplaatst.”

Geen bewegingsvrijheid

De Australische denktank heeft 27 fabrieken geïdentificeerd. “De Oeigoeren in die fabrieken kunnen daar niet weg. Ze hebben geen bewegingsvrijheid en er is heel strenge controle. Ze mogen hun eigen islamitische geloof ook niet belijden.”

Een verslaggever van de Washington Post heeft één van die fabrieken bezocht. Blijkbaar lijkt het daar eerder op een gevangenis met prikkeldraad, wachttorens, camera’s en politieposten.

Werken enkel Oeigoeren in die fabrieken? “Nee, maar zij kunnen er niet weg”, zegt van der Putten. “Dan riskeren ze echt vreselijke represailles. Ze zullen betaald worden om te kunnen eten, maar het komt neer op dwangarbeid."

Westerse bedrijven

Merken zoals Apple, Nike, Volkswagen en Dell hebben daar hun Chinese toeleveringsbedrijven. “De merken zeggen zich van niets bewust te zijn en dat ze fatsoenlijke werkomstandigheden eisen in de fabrieken. Ze willen uiteraard niets met dwangarbeid te maken hebben.”

Grijpen die bedrijven nu in? “Die Australische denktank heeft gevraagd aan de Chinese regering om inspecteurs toe te laten, maar dat zal niet gebeuren. Alle onthullingen die tot nu toe gedaan zijn over de toestand van de Oeigoeren worden in China bestempeld als leugens. Het zouden net scholen zijn voor beroepsopleiding en mensen die daar zijn afgestudeerd, gaan in een fabriek werken.”

"Het wordt tijd dat men gaat samenwerken", benadrukt van der Putten. "Want als alle westerse landen de handen in elkaar slaan, dan moet de Chinese regering wel inbinden. Dat is tot nu toe nog niet gebeurd.”

Beluister het gesprek in 'Nieuwe Feiten':

Radio 1 Select