Katholiek Onderwijs Vlaanderen is niet akkoord met nieuwe eindtermen en stapt naar Grondwettelijk Hof

12 februari 2021
© Thierry Roge (Belga)
De koepel van het katholiek onderwijs in Vlaanderen stapt naar het Grondwettelijk Hof tegen de nieuwe eindtermen in de tweede en derde graad van het middelbaar onderwijs. Die werden gisteren goedgekeurd door het Vlaams Parlement, maar volgens de grootste onderwijsverstrekker in Vlaanderen zijn ze te gedetailleerd en dus niet haalbaar.

Het Vlaams Parlement keurde gisteravond de nieuwe eindtermen in de tweede en derde graad van het middelbaar onderwijs goed. Eindtermen bepalen wat een leerling in het secundair onderwijs aan het einde van een schooljaar of graad minimaal moet kennen en kunnen. Het zijn een aantal minimumdoelen aan kennis, inzichten, vaardigheden en attitudes die de leerlingen moeten bereiken.

Het katholiek onderwijs kan zich echter niet vinden in die nieuwe eindtermen. Topman Lieven Boeve noemde ze eerder al te gedetailleerd en onhaalbaar. Hij verzet zich niet tegen de dynamiek van de inhoudelijke hervorming, maar er zijn zoveel eindtermen dat er geen plaats meer is voor een eigen pedagogisch project, luidt zijn kritiek. Daarom heeft het katholiek onderwijs beslist om naar het Grondwettelijk Hof te stappen. Boeve vraagt de opschorting en vernietiging van de nieuwe eindtermen.

Als het Hof het decreet over de nieuwe eindtermen in de komende weken of maanden schorst, gelden de nieuwe eindtermen al zeker niet op 1 september 2021 en kan de inspectie scholen dus ook niet op de vingers tikken als ze niet toegepast worden, legt Johan Lievens, assistent-professor onderwijsrecht aan de Vrije Universiteit Amsterdam, uit in "De wereld vandaag" op Radio 1. "Maar pedagogisch is er wel ruimte voor de scholen om al met de nieuwe eindtermen aan de slag te gaan." Ze moeten zich dan met andere woorden aan de oude eindtermen houden, maar aangezien dat minimumdoelstellingen zijn, kunnen de scholen zelf beslissen om meer te doen.

Boeve vindt niet dat de katholieke koepel door naar het Grondwettelijk Hof te stappen het onderwijs in Vlaanderen in chaos stort. "Ik denk dat het onderwijs sowieso in chaos zit, want die eindtermen zijn laat goedgekeurd. Eindtermen na een paar maanden invoeren, vergt sowieso een overgangsperiode. Wij roepen iedereen op om daar aan mee te werken, of ze nu opgeschort worden of niet. Ik denk dat we sowieso met zijn allen best aan tafel zitten om een goede overgangsregeling uit te werken."

Gemeenschapsonderwijs wel tevreden

Het Gemeenschapsonderwijs (GO!), een van de andere onderwijsverstrekkers in Vlaanderen, reageert wel tevreden op de goedkeuring. "Er is veel tijd overgegaan om ze goedgekeurd te krijgen, maar we zijn blij dat er nu helderheid en duidelijkheid is en we volop de voorbereiding verder kunnen opstarten voor het volgend schooljaar", zei Raymonda Verdyck, gedelegeerd bestuurder van het GO!, eerder vandaag (voor de beslissing van het katholiek onderwijs bekend raakte).

De nieuwe eindtermen zouden dus inderdaad volgend schooljaar al moeten ingaan, in september 2021. Tenminste, in het derde middelbaar. Het vierde, vijfde en zesde middelbaar volgen later. In het eerste en tweede middelbaar zijn ze al van kracht.

Een zeer krappe timing, weet ook Verdyck. "Het wordt inderdaad voor onze scholen en onze pedagogische begeleidingsdienst geen gemakkelijke oefening om alles op een kwaliteitsvolle manier te gaan implementeren, zeker nog met de coronapandemie die die uitdaging nog groter maakt."

"Maar we staan in elk geval klaar met onze leerplannen en een intensief begeleidings- en ondersteuningstraject om er toch voor te zorgen dat we begin september een goede start kunnen nemen." Maar ook Verdyck pleit voor een overgangsperiode waarin de inspectie minder streng controleert. "Want de implementatie van eindtermen vraagt tijd."

Verdyck is het niet eens met de kritiek van het katholiek onderwijs. Ze wijst erop dat de onderwijsverstrekkers zelf betrokken waren bij de opstelling van de eindtermen. "In die ontwikkel­commissies is er voldoende aandacht gegaan naar de bekommernissen die in de loop van het ontwikkelproces gegeven werden. Wat ons betreft, is dit binnen de onderwijstijd haalbaar en het biedt ons ook voldoende garantie om ons eigen pedagogisch project te kunnen uitvoeren."
Boeve zegt daarover dat het katholiek onderwijs in die ontwikkelingscommissies wel degelijk van zich laten horen heeft. "Alleen is het nooit opgepikt en waren er geen instrumenten om na te gaan of wij gelijk hadden. We hebben moeten wachten tot de hele set eindtermen volledig was, want die commissies werkten naast elkaar en er was geen overkoepelende sturing. Het is maar op het eind van de rit dat we die oefening hebben kunnen maken."

De aanpassingen die de Vlaamse regering achteraf nog deed, waren voor het katholiek onderwijs onvoldoende. "Die waren eerder symbolisch van aard en hebben nauwelijks impact op de onderwijstijd en al helemaal niet op de complexiteit van de eindtermen. Ze blijven met veel te veel en zeer uitgebreid."

"We kunnen het ons niet permitteren om nog meer onderwijskwaliteit te verliezen en we moeten nu streven naar méér onderwijskwaliteit", reageert minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA). "Met die doelstelling hebben 230 mensen uit het onderwijs zelf – onder wie veel mensen van Katholiek Onderwijs Vlaanderen – 2 jaar lang gewerkt aan de nieuwe eindtermen."

"De keuzes die gemaakt werden, werden gemaakt door mensen uit de praktijk – niet door politici. De nieuwe eindtermen zullen ook geëvalueerd worden door mensen uit de praktijk – die praktijkcommissie zal trouwens geleid worden door een directeur die uit het katholiek onderwijs komt. Het werkstuk van het onderwijsveld en de evaluatie door de praktijkcommissie verdienen een faire kans."

Beluister het gesprek met Lieven Boeve in 'De Wereld Vandaag': 

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'