Katoen

7 oktober 2016
Neem even de tijd om je een wereld zonder katoen voor te stellen.

"Je wordt 's ochtends wakker op een bed dat bedekt is met bont of met stro. Je gaat gekleed in wol of zijde. Dat zijn stoffen die moeilijk te wassen zijn, dus dat doe je niet vaak. Je stinkt en je kleren kriebelen. Ze hebben weinig kleur, want wol en zijde nemen moeilijk verf op. En overal om je heen zie je schapen. Er zijn zeven miljard schapen nodig om de wereldoogst katoen te vervangen."

Dat lezen we in "Katoen" van Sven Beckert, historicus aan de universiteit van Harvard. Katoen is overal. Niet alleen in tekstiel, ook in koffiefilters en keukenolie zit katoen, in zeep en explosieven en in het papier waarvan een boek over katoen gemaakt is.

De stelling die Sven Beckert in zijn boek verdedigt is dat de industriële revolutie in de 19de eeuw zonder katoen ondenkbaar geweest zou zijn. Vandaar de ondertitel van het boek: "De opkomst van de moderne wereldeconomie." Je wordt er niet vrolijk van, het is een geweldadig verhaal. De katoenplantages draaiden op het zweet van een miljoen slaven. De grond waarop het katoen groeide werd buitgemaakt op de Indianen. Sven Becket heeft er een woord voor: oorlogskapitalisme.

Wouter Cajot heeft het boek voor ons gelezen.

 

Radio 1 Select