Kees van Kooten en co vullen onze taalleemtes

20 september 2018
Het Nederlands is een rijke taal, maar komt soms toch nog woorden tekort. Er zijn verschillende fenomenen waar het Nederlands geen woord voor heeft, waar andere talen dat wél hebben. Gelukkig hebben we voor dit woordentekort een woord: "taalleemtes".

Het Japans is een taal die rijk is aan dat soort woorden. Mono no aware is bijvoorbeeld het genoegen van een kortstondig moment van geluk over iets van een voorbijgaande schoonheid. Of neem het modewoord Wabi Sabi, de Japanse uitdrukking voor het vinden van schoonheid in het imperfecte. Heeft het Japans meer woorden die schoonheid benoemen dan andere talen? Japanoloog Luk Van Haute.

In het rijke VRT-archief gingen we op zoek naar voorbeelden van to tartle, de Schotse term voor dat gênante moment waarop iemand de persoon die hij gaat voorstellen plots niet meer bij naam kan noemen.

Heb je wel eens de drang gevoeld iets super schattigs te willen aanraken, knijpen, bijten of zelfs “doodknuffelen”? Een taal op de Filipijnen, het Tagalog, heeft daar een term voor: gigil. Klinisch psychologe Leslie Hodge legt uit waar die drang vandaan komt. 

Journalist Majd Khalifeh wijdt ons in in Arabische woorden zonder Nederlandstalige tegenhanger. Woorden als Ya-Aburnee, "jij begraaft me", er is zelfs een Arabisch woord voor “ik hou zoveel van jou dat ik hoop dat ik voor jou sterf want ik kan niet leven zonder jou”.

Ook in het Russisch vind je massa’s unieke, onvertaalbare woorden terug. Tosca, zapoi, …Met de Russisch-Belgische schrijver Aleksandr Skorobogatov duiken we in de Russische ziel.

Als het juiste woord niet bestaat, dan verzin je het toch gewoon zelf. Dat is wat Kees van Kooten samen met Wim de Bie jarenlang deed. Ze verrijkten het Nederlands met woorden als positivo, doemdenken, regelneef, kneukfilm... Kees van Kooten zelf vertelt aan Sofie hoe hij deze taalleemtes opvulde. 

Lees ook:

Radio 1 Select