Kinderen en jongeren in grote enquête Kinderrechtencommissariaat: “Corona is rare, saaie en eenzame periode"

27 mei 2020
© Thierry Roge (Belga)
De maatregelen tijdens de coronacrisis hebben een impact op de emoties en het welzijn van kinderen en jongeren. Ze missen hun vrienden, familie maar vooral de school en de mogelijkheden om te spelen. Dat blijkt uit een enquête van onder meer het Kinderrechtencommissariaat. “Er moet de komende maanden meer aandacht zijn voor de behoeften van kinderen en jongeren”, zegt Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens.

Meer dan 44.000 Vlaamse kinderen en jongeren hebben deze maand (van 11 tot en met 17 mei) een grote online-enquête ingevuld over de coronacrisis en welk effect die op hen heeft. Met de enquête wou het Kinderrechtencommissariaat, samen met het Kenniscentrum Kinderrechten en de Kinderrechtencoalitie, een gedetailleerd zicht krijgen op de vragen en problemen waar kinderen en jongeren tijdens deze crisis mee worstelen.

Met "kinderen" wordt de leeftijdscategorie 8 tot 12 jaar bedoeld. Jongeren zijn de 12 tot 17 jarigen.

Corona is "kut"

Corona beheerst het dagelijkse leven van kinderen en jongeren. Ze beschrijven corona vooral als stom, kut, vervelend en lastig. Ze vinden het een rare, saaie en eenzame periode in hun leven.

Dit is een tijd die je niet vergeet, een rare tijd.
jongen, 8-9 jaar

Kinderen en jongeren verwachten ook dat er snel verandering komt en dat ze hun leven zoals vroeger kunnen hervatten. Een meisje (10-11 jaar) zegt: "Ik heb nooit gerealiseerd hoeveel vrijheid ik had tot nu. Ik kan niet wachten tot mijn leven weer normaal is."

Vooral angst voor gezondheid van familie en vrienden

Kinderen en jongeren zijn zich ook bewust van de impact van het coronavirus op de gezondheid. Een op de drie onder hen kent iemand die (wellicht) besmet is of was. Ze zijn ook bezorgd over hun eigen gezondheid, maar vooral over die van de anderen: ongeveer 2 op de 3 is bezorgd over de gezondheid van hun familieleden en vrienden.

Verveling, eenzaamheid, vermoeidheid en meer stress

De coronarichtlijnen hebben een grote impact op de emoties en het welzijn van de kinderen en jongeren. De verveling en de eenzaamheid zijn véél sterker dan vóór de crisis. De kinderen en jongeren missen heel wat in deze periode: het meeste hun vrienden, familie en vrije tijd. Veel van de emoties wegen nog zwaarder door bij kinderen en jongeren in kwetsbare situaties.

Het missen van sociaal contact, vrije tijd en school

Kinderen en jongeren missen vooral vrienden en familie, vrije tijd en het naar buiten gaan. Maar ook de school wordt gemist, bij 71% van de kinderen en 45% van de jongeren. Meer dan 70% van de kinderen en de jongeren wil ook graag gewoon terug naar school kunnen gaan. Het thuiswerken voor school betekent ook een extra dosis stress, want 1 op de 2 jongeren heeft nu meer stress voor zijn schoolwerk en dat stijgt met de leeftijd. Voor 1 op de 4 is het thuis ook véél te druk om schoolwerk te maken.

Heel veel stress voor schoolwerk thuis. Niets om naar uit te kijken: geen jeugdbeweging, sport, school en vrienden.
jongen, 14 jaar

Dat kinderen en jongeren hun school heel belangrijk vinden in hun leven en graag willen dat de scholen voor iedereen weer open gaan, bewijst hoe cruciaal de rol van scholen zijn, zegt Kinderrechtencommissaris Caroline Vrijens.

“De school is niet alleen een plaats voor kinderen om te leren, maar ook een plaats waar ze sociale contacten hebben, waar ze zich kunnen ontspannen, waar ze steun kunnen vinden. Zowel voor kinderen als jongeren is de school een heel belangrijke plek.”

Recht op spel en vrije tijd

Door de coronarichtlijnen zijn de speelmogelijkheden beperkt. De helft van de kinderen speelt alleen maar met broers en zussen, 1 op de 5 moet alleen spelen. Bij het Kinderrechtencommissariaat klaagden heel wat ouders dat hun kind buitenproportioneel geraakt wordt door de coronarichtlijnen omdat het niet meer kan spelen met leeftijdsgenoten en alleen tijd thuis doorbrengt met volwassenen die vaak ook moeten werken.

Als enig kind voel ik me echt alleen. Met mama en papa kan ik wel spelen maar het is toch anders dan met kleine kindjes.
jongen, 8 jaar

Voor de Kinderrechtencommissaris is voor kinderen en jongeren het recht op sociaal contact met anderen en het recht op spel en ontspanning buitenshuis cruciaal.

“Spelen is voor ons even fundamenteel voor kinderen als sporten, bewegen, ontspannen voor volwassenen”, zegt Caroline Vrijens. “Vandaar dat wij ook in de komende maanden nog meer aandacht vragen voor die behoefte van kinderen om te kunnen spelen. En dat is misschien een les voor de toekomst. Stel dat dit nog eens zou gebeuren, dan zou je kunnen zeggen dat we al veel sneller de toelating geven aan gezinnen om bijvoorbeeld contact te hebben met een ander gezin. Je kan het een kindbubbel noemen, waar een kind de mogelijkheid heeft om met een leeftijdsgenoot contact te hebben."

Beluister het gesprek met Caroline Vrijens in 'De Ochtend':

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook:

Radio 1 Select