Kinderliedje "Baby shark" belandt in Amerikaanse hitlijsten: wat maakt een nummer een echte oorwurm?

16 januari 2019
Ken jij het nummer 'Baby shark' ook? En misschien zelfs ook de bijhorende danspasjes en bewegingen? Hoe komt het dat zo'n simpel deuntje bedoeld voor kinderen aanslaat bij een breed publiek? Enkele verklaringen.

"Het succes is grotendeels te verklaren door het repetitieve karakter. De herhaling van een eenvoudig deuntje werkt altijd. Dat kunnen onze hersenen makkelijk vasthouden. Dit recept wordt niet toevallig door veel popartiesten toegepast", legt neuroloog Evert Thiery (UGent) uit in 'De Wereld Vandaag'.

De mens is bovendien van nature een muzikaal dier dat vatbaar is voor deuntjes. "De mens houdt al van de oertijd van muziek, toen de tamtams een belangrijke rol speelden. Of het nu gaat om jazz, opera of nog een heel ander genre: alles wat onze hersenen kunnen capteren aan muziek, zullen ze automatisch vasthouden. En zo wordt een kinderlijk wijsje al snel een oorwurm. Iets wat onze hersenen niet meer willen loslaten."

Eenvoud en herhaling: die factoren bepalen of een nummer kan uitgroeien tot een oorwurm.

De eenvoud van een lied en de herhaling van herkenbare deuntjes bepalen dus of een nummer blijft hangen. Maar wat de ene ervaart als irritant, is voor de andere een lied dat met plezier keer na keer wordt beluisterd. "Hoe elke mens dat ervaart, is afhankelijk van zijn temperament", aldus Thiery.

"Kinderen en jongeren zullen gevoeliger zijn voor typische kinderliedjes, terwijl oudere mensen eerder vatbaar zijn voor melodieuze muziek, en verliefde koppels graag blijven hangen in romantische muziek. Waarvoor je vatbaar bent, hangt naast je leeftijd en je emotionele toestand ook af van je interesses. Los daarvan is het niet zo dat enkel makkelijke deuntjes blijven hangen. Een goed voorbeeld is "Yesterday", van The Beatles. Als ik dat woord op een bepaalde manier uitspreek, dan heb je de neiging om vanzelf het vervolg van dat nummer te horen, een teken dat het blijft plakken."

Muziek spreekt onze volledige hersenen aan, in tegenstelling tot veel andere functies.

Dat we soms een oorwurm niet meer uit ons hoofd krijgt, is ook logisch te verklaren door de manier waarop muziek door onze volledige hersenen wordt verwerkt. "In de rechterhelft wordt oppervlakkig het ritme verwerkt, of de melodie voor eerder melodieuze muziek. Aan de linkerkant verwerken de hersenen oppervlakkig de taal, de titel, of het onderwerp van de muziek. Het gevoel dat muziek oproept, wordt dieper in de hersenen geregistreerd en verwerkt op de middellijn. Daar wordt bepaald welke emotie een lied oproept", zegt Thiery.

Wil je 'Baby shark' of een andere oorwurm uit je hoofd krijgen, dan is er maar één tip. "Snel overschakelen op een ander deuntje dat je graag hoort, zodat je die overprikkeling in je hersenen kan stoppen."

Bekijk de videoclip van 'Baby shark':

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'