Klimaatakkoord Glasgow bereikt: "Als we niet meer ambitie tonen, dan gaat de opwarming van de aarde gewoon door"

14 november 2021
Een dag later dan gepland hebben wereldleiders en onderhandelaars vanavond dan toch een afgezwakt slotakkoord bereikt op de klimaattop in Glasgow. Een grote teleurstelling is dat in de slottekst op vraag van China en India de voorgestelde "uitfasering" van steenkool is vervangen door een "vermindering" van steenkool.

Een dag nadat de klimaatconferentie in Glasgow eigenlijk afgelopen had moeten zijn, is uiteindelijk een akkoord gesloten. Dat akkoord moet ervoor zorgen dat de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 graden tegen het einde van de eeuw, want de top in Glasgow wordt gezien als de laatste kans om die doelstelling uit het klimaatakkoord van Parijs te halen.

Een van de meest bediscussieerde passages was wellicht die over de uitfasering van steenkool. In eerdere versies van de tekst stond nog dat steenkool uitgefaseerd zou worden en dat er geen subsidies meer mochten gaan naar fossiele brandstoffen. Om alle landen aan boord te houden moest dat alvast fors afgezwakt worden.

Vooral China, dat nog nieuwe steenkoolcentrales wil openen, blijft zich verzetten tegen strikte bepalingen over het bannen van steenkool. Net als India dat lang dwars lag. Daardoor wordt -op vraag van India- er in de tekst nu gesproken over het verminderen (phase down) van steenkool. Niet meer het uitfaseren (phase out).

Veel landen reageren zwaar teleurgesteld op die last minute verandering, maar leggen zich erbij neer om niet het hele akkoord op de helling te zetten.

In de passage over de subsidies gaat het nu over het beëindigen van "inefficiënte" subsidies. Er is gisteren dus al flink geworsteld met adjectieven om landen als China, Rusland, Australië en Saudi-Arabië aan boord te houden. De krijtlijnen van wat in de toekomst nog toegestaan is zijn daardoor vaag geworden, want hoe bepaal je bijvoorbeeld wat inefficiënte subsidies zijn?

Geld voor arme landen

Ook de discussies over klimaatfinanciering tussen rijke en arme landen zijn stevig op deze klimaatconferentie. In 2009 werd eigenlijk al afgesproken dat rijke landen elk jaar 100 miljard dollar in een fonds moeten storten zodat ook arme landen hun economie kunnen vergroenen en zich beter kunnen wapenen tegen de klimaatverandering. Dat beloofde bedrag is echter nog nooit gehaald.

In de finale tekst staat nu dat de rijke landen hun inspanningen tegen 2025 zouden moeten verdubbelen, maar het is onduidelijk of het om een verplichting gaat, en of dat geld in de praktijk dus ook echt uitbetaald zal worden.

De arme landen vinden dat ze ook vergoed moeten worden voor de schade die ze nu al geleden hebben. Want, redeneren ze, die schade is veroorzaakt door de jarenlange CO2-uitstoot van de rijke landen. Maar die eis ligt heel gevoelig bij onder meer de Verenigde Staten, die bang zijn dat ze voor eeuwig en altijd zullen moeten opdraaien voor dingen uit het verleden.

Ze willen geen formuleringen over "schuld" in de verklaring, want dan zouden de schadeclaims in de triljoenen dollars kunnen lopen. Onder druk van de VS is over zo'n schadefonds niets opgenomen in de slottekst van de klimaatconferentie, tot grote frustratie van de arme landen.

Beluister het gesprek met Veerle De Vos in 'De Ochtend' via Radio 1 Select. 

Beluister het gesprek met Hans Bruyninckx, directeur van het Europees Milieuagentschap, in 'De Ochtend' via Radio 1 Select. 

Beluister het gesprek met Peter Wittoeck, hoofdonderhandelaar van de Belgische delegatie, in 'De Ochtend' via Radio 1 Select. 

Bron vrtnws.be en 'De Ochtend'