Komen er maatregelen om waterverbruik te beperken? "Water is veel bepalender voor ons leven dan corona"

18 mei 2020
© Delia Giandeini (Belga)
De Vlaamse droogtecommissie komt vandaag samen om de situatie te bespreken bij deze aanhoudende droogte. Er is geen andere keuze dan preventieve maatregelen te nemen, zegt professor waterbeheer Patrick Meire (UAntwerpen), "Want de waterbak in Vlaanderen loopt langzaam leeg. En water is nog veel bepalender voor ons leven dan het coronavirus."

De droogtecommissie kennen we nog van de voorbije kurkdroge zomers. Ze komt in actie bij langere droge periodes met algemene watertekorten. De commissie volgt de situatie nauwgezet op en formuleert adviezen voor maatregelen aan de provincies.

Onlangs stelde de Antwerpse provinciegouverneur Cathy Berx al een zogenoemd captatieverbod in voor een tiental kleinere waterlopen in haar provincie. Mogelijk komt zo'n type verbod er ook voor andere provincies, en krijgen we met ons allen de wenk om spaarzamer om te gaan met leidingwater, wat trouwens altijd een goed idee is, zoals Katrien Smet ons onlangs nog vertelde aan VRT NWS.

Bij de vorige update over de grondwaterstanden, een goede week geleden, bleek immers al dat twee op de drie Vlaamse meetpunten met "lage tot zeer lage" standen te kampen hadden.

Patrick Meire, die zelf niet in de commissie zit, verwacht dat het advies er komt. Want het heeft al heel lang niet geregend (of veel minder dan normaal) en heel veel regen is er niet in aantocht. Bovendien is het zo dat als het onweert - wat mogelijk vrijdag het geval zou zijn - er heel veel water op korte tijd valt, waardoor veel water snel weer wegstroomt en het amper in de bodem kan dringen. "Wat we nodig hebben, is een zachte, langdurige regen", zegt ook Vanessa Saenen van de Boerenbond. Zaterdag zou een regenzone passeren, maar daar zou niet zo veel regen inzitten.

Stel je het water in Vlaanderen voor als een bak. Hoe hoger we nu beginnen, hoe langer het duurt vooraleer de toestand kritiek wordt.

Voor alle duidelijkheid: er is momenteel nog geen acuut probleem voor ons drinkwater, maar we moeten voorzichtig zijn om een eventuele droge zomer te kunnen opvangen, zegt specialist waterhuishouding Patrick Meire in 'De Wereld Vandaag'.

"Het zou toch al zeer nuttig zijn om op z'n minst heel voorzichtig te zijn. Stel je het water in Vlaanderen voor als een bak. Die bak loopt langzaam leeg in de zomer omdat er meer verbruik is, door ons, door de natuur. Dus hoe hoger we nu beginnen, hoe langer het duurt eer we een kritisch peil zullen bereiken. Want we staan nu eigenlijk al laag, en de kans dat we nog een langere droogteperiode hebben is reëel."

Met andere woorden, ieder van ons kan al anticiperen door te letten op het waterverbruik, zelfs al volgen er morgen nog geen concrete maatregelen.

Breed captatieverbod?

Het zou dus goed zijn als we minder water verkwisten, bijvoorbeeld om de auto te wassen, de tuin te sproeien of een zwembadje te vullen. En de boeren, die zelf al slachtoffer zijn van de droogte, krijgen misschien ook te maken met maatregelen. Meire verwacht op z'n minst een sense of urgency (de boodschap dat de situatie met de droogte dringend moet worden aangepakt) en dat er vandaag dus mogelijk ook enkele concrete maatregelen worden genomen zoals een verbod om water op te pompen uit kleine waterlopen.

Hoe kunnen we dit oplossen?

Droogte in Vlaanderen begint een jaarlijks probleem te worden. Hoe kunnen we daar iets aan doen? Qua structurele maatregelen pleit Meire ervoor om in plaats van een overstromingsbuffer naar een droogtebuffer te gaan. We zijn te lang gewoon geweest om water snel af te voeren naar zee, uit vrees voor overstromingen of omdat we er toch genoeg hadden, en daar is een belangrijke switch nodig, zegt hij.

In periodes met regen, kan op die manier meer water vastgehouden worden. "In kanalen kan je het peil laten stijgen door minder af te voeren, waardoor je ook wat meer reserve hebt. We moeten zoveel mogelijk water ophouden en zo traag (of zo weinig) mogelijk laten afvloeien naar zee."

Corona is een belangrijk probleem, maar zonder water kunnen we ook niet leven.

Er zijn nog onvoldoende structurele maatregelen gekomen, maar de mentaliteitswijziging is aan het komen, zegt Meire, die verwijst naar de oprichting van de droogtecommissie. En uiteraard kunnen we zelf ook iets doen in onze huishoudens, door structureel minder leidingwater te verspillen. Of we in deze coronatijden klaar zijn voor zo'n switch, daarop zegt Meire: "Ik hoop het. Want corona is een belangrijk probleem, maar zonder water kunnen we ook niet leven. In die zin is water nog veel bepalender voor ons leven dan corona.

Beluister het gesprek met Patrick Meire in 'De Wereld Vandaag':

Bron: vrtnws.be en 'De Wereld Vandaag'

Lees ook:

Radio 1 Select