"Krampachtig proberen we vat te krijgen op het leven"

8 mei 2018
Als wetenschapster wilt Hetty Helsmoortel alles begrijpen. Maar zelfs zij moet soms toegeven dat je niet altijd alles kan begrijpen. De wereld is vaak chaos en als wetenschapper probeer je dat te ontrafelen. Maar vaak blijft chaos, tot nog toe, gewoon chaos.

Ik geef het toe, bij de voorbereiding van zo’n Middagjournaal durf ik al eens te surfen naar de Wikipedia-pagina van de dag in kwestie. Vandaag dus: 8 mei. Om vaagweg wat inspiratie op te doen uit geschiedkundige gebeurtenissen, maar meestal om gewoon links te laten liggen.

En altijd weer valt het me op dat er véél gebeurd kan zijn. Duitsland capituleert in ’45, David Attenborough wordt geboren in ‘26, twee pausen overlijden (één in 535 en één in 685 blijkbaar), de eerste Coca-Cola wordt verkocht, Frankrijk verslaat Engeland onder leiding van Jeanne d’Arc, noem maar op.

Belangrijker vind ik echter de gebeurtenissen die niét online terug te vinden zijn. 8 mei is namelijk ook de dag dat hij z’n diagnose kreeg, de dag dat zij met haar kleine beentjes voor het eerst van twee treden tegelijk durfde springen, de dag dat jij uit het leven stapte. En natuurlijk kan elke 8 mei ook 25 juni zijn, of 3 september. Maar dan lijkt het alsof de dagen gewoon inwisselbaar zijn, en niets is minder waar.

Dat gewemel van gebeurtenissen waar we krampachtig vat op proberen te krijgen – belangrijk voor de ene, onbelangrijk voor de andere – doet me altijd denken aan de biologische interacties in een kankercel. Soms ongrijpbaar, soms onbegrijpelijk, altijd hectisch. Zoveel dat we al weten, maar ook zoveel dat we niet weten. En toch blijven we zoeken, wroeten, analyseren, classificeren. Met maar één doel: begrijpen hoe en waarom. Om ooit te kunnen ingrijpen, om proberen te genezen.

Orde aanbrengen in de chaos, niets wetenschappelijks is de mens vreemd. Maar ook niets menselijks is de wetenschapper vreemd. Want heel vaak moeten we aanvaarden dat we er maar moeilijk grip op krijgen, net zoals op het leven zelf. Meestal botsen dingen gewoon omdat ze elkaar niet kunnen ontwijken, nog vaker is toeval in het spel, en af en toe blijft chaos – voor nu althans – gewoon chaos. Daar kan geen Wikipedia tegen op.

Beluister Hetty's middagjournaal hier: 

Radio 1 Select