KU Leuven zoekt proefpersonen voor voedingsadvies op maat

15 november 2019
Wetenschappers van de KU Leuven en het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) starten vandaag met een nieuw, ambitieus onderzoek. Vierhonderd proefpersonen krijgen vijf maanden lang gepersonaliseerd voedingsadvies, om zo hun gezondheid en darmflora te verbeteren. Het project is een initiatief van SmarthWithFood, een spin-off van Colruyt Group.

Kan je mensen gezonder maken door hen persoonlijk voedingsadvies te geven? En kan je op die manier ook hun darmflora verbeteren? Dat zijn de grote vragen van FLORA, een nieuw onderzoeksproject dat vandaag wordt voorgesteld. Het project is een unieke samenwerking van de KU Leuven, het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) en SmartWithFood, een spin-off van Colruyt Group.

Vierhonderd deelnemers zullen drie maanden lang voedingsadvies op maat krijgen. De onderzoekers zullen ook hun eetpatroon op subtiele manieren proberen bij te sturen. Ze hopen zo de gezondheid en de darmflora van de deelnemers te verbeteren.

Niet iedereen

Niet iedereen kan deelnemen aan de studie. "We zoeken naar mensen met het pre-metabool syndroom", zegt professor Christophe Matthys (KU Leuven) in De Ochtend. "Dan heb je bijvoorbeeld een te grote buikomtrek en slechte cholesterol- of glucosewaarden. Je bent nog niet ziek, maar je maakt wel meer kans op ziektes als diabetes."

Mensen met dat pre-metabool syndroom zijn voor de wetenschappers een ideale doelgroep. Het is voor hen als het ware vijf voor twaalf, maar het is nog niet te laat. Als ze gezonder gaan leven, dan kunnen ze het tij nog keren en zware gezondheidsproblemen voorkomen.

Dat is dus wat dit onderzoek wil proberen: de gezondheid en de darmflora van de proefpersonen gezonder maken, door hun levensstijl te veranderen.

Dieetboeken geven vaak heel specifieke tips, maar die zijn vaak onzin
Jeroen Raes

Niet een zoveelste dieet

"Dit is niet de zoveelste dieetinterventie", zegt professor Christophe Matthys (KU Leuven). "We weten dat diëten vaak moeilijk vol te houden zijn. Wat wij willen, is duurzaam de levensstijl van mensen aanpassen. Dat is veel moeilijker."

Microbioloog Jeroen Raes (KU Leuven) beaamt. Hij ergert zich vooral aan de vele dieetboeken die lezers een gezondere darmflora beloven. "Er circuleren op dit moment ontzettend veel fabeltjes over darmflora. Dieetboeken geven heel specifieke tips, maar vaak zijn die tips totale onzin. Als wetenschapper word ik daar echt nerveus van."

Toch klopt het volgens Raes dat je darmflora kan veranderen door middel van voeding. En het klopt ook dat een gezonde darmflora vaak samengaan met een goede algemene gezondheid. "Het probleem is dat we nog niet weten hoé je darmflora gezonder kan maken. Net dat willen we met dit project onderzoeken. We hopen te weten te komen wat wél en wat géén effect heeft. Misschien kunnen we dan in de toekomst wél zinvol advies geven."

Chips, wortels en frisdrank

De vierhonderd deelnemers zullen tijdens het onderzoek nauwgezet gevolgd worden. Ze moeten regelmatig een speeksel- en een bloedstaal afleveren en hun darmflora wordt onderzocht. Ze moeten ook vragenlijsten invullen, om zo hun eetgedrag in kaart te brengen.

De deelnemers krijgen via een speciale app regelmatig voedingsinformatie en recepten. Ze kunnen ook bellen met een diëtist, als ze vragen hebben. Die diëtist kan dan bijvoorbeeld uitleggen waarom je bepaalde voedingsmiddelen beter vermijdt.

Er is dus persoonlijke begeleiding, op maat van het individu. Niet iedereen zal hetzelfde advies krijgen. Wetenschappers noemen dat "gepersonaliseerde voeding".

Die begeleiding gaat zelfs een stapje verder dan het geven van advies. De deelnemers zullen vijf maanden lang hun aankopen doen via Collect&Go, de boodschappendienst van Colruyt Group. Een diëtist zal achter de schermen die aankopen bekijken en bijsturen. Een ongezond product kan zo vervangen worden door een minder ongezond product.

"We zullen natuurlijk niet chips door een wortel vervangen", zegt Christophe Matthys. "Dat zou niet duurzaam zijn. We zullen eerder binnen de categorie van de chips een gezonder alternatief voorstellen. Dat is wél zinvol."

Deelnemers krijgen dus subtiele duwtjes in de gezonde richting, maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Er is heel wat tegenstrijdig voedingsadvies.

"Traditioneel zou je Cola vervangen door Cola Zero", zegt Jeroen Raes. "Dat klinkt logisch, want Cola Zero bevat minder calorieën. Vanuit darmflora-perspectief is het allemaal wat ingewikkelder. We weten op dit moment nog niet nog niet wat het effect is van de additieven in Cola Zero. Dat moet nog onderzocht worden. Daarom zullen we Cola Zero eerder vermijden als we advies geven om de darmflora te verbeteren."

Om dat probleem op te lossen worden de vierhonderd deelnemers opgedeeld in twee groepen. De ene groep krijgt "klassiek" voedingsadvies, gebaseerd op de actieve voedingsdriehoek. De andere groep krijgt advies dat meer gericht is op het verbeteren van de darmflora.

Achteraf zal hopelijk blijken of er een verschil is tussen beide groepen. Ook dat werd nooit eerder onderzocht.

(lees verder onder de foto)
undefined

Als wetenschappers en bedrijven samenwerken

Dat wetenschappers nauw samenwerken met een bedrijf als Colruyt Group is opmerkelijk. Het onderzoek werd nochtans goedgekeurd door het Ethisch Comité van het UZ Leuven.

"Dit is voor ons de enige manier om zo'n grootschalig onderzoek te kunnen doen", zegt Christophe Matthys. "Via de klassieke kanalen krijgen we dit soort studie nooit gefinancieerd. We zijn daarom heel blij dat we het Collect&Go-platform van Colruyt Group kunnen gebruiken voor ons onderzoek."

Het alternatief is onderzoek met "nep-aankopen". Proefpersonen moeten dan boodschappen doen in een soort virtuele supermarkt. Die boodschappen krijgen ze nooit echt geleverd, het is een beetje doen alsof.

"De studie waarmee we starten is veel realistischer, net omdat het allemaal écht is. We zullen ingrijpen in het leven van de deelnemers, niet doen alsof."

Ook voor Colruyt Group is het project een unieke kans. Het bedrijf wil in de toekomst meer inzetten op "voeding als dienstverlening".

"Een bedrijf kan meer doen dan alleen maar voedingsmiddelen verkopen", zegt Ignace De Nollin van SmartWithFood, een spin-off van Colruyt Group. "Je kan de consument ook ondersteunen bij het maken van gezondere keuzes. Dat past binnen de evolutie naar een preventieve maatschappij. Het is beter mensen in de gezonde richting te sturen dan te wachten tot ze ziek zijn en naar de dokter moeten."

Je hebt nu al bedrijven die voedingspaketten aan huis leveren. Volgens De Nollin zullen die paketten in de toekomst meer rekening houden met de gezondheid van de klant. "Ik denk bijvoorbeeld aan een soort HelloFresh of Foodbag, maar dan met voedingsmiddelen die afgestemd zijn op de gezondheid van de persoon die bestelt. En dat natuurlijk op een wetenschappelijk verantwoorde manier, gebaseerd op degelijk onderzoek."

Voedingsadvies op maat van je bacteriën

Sommige bedrijven verkopen nu al voedingsadvies-op-maat, gebaseerd op darmflora-tests. Het Engelse Atlas Biomed, bijvoorbeeld, geeft klanten elke week een persoonlijke lijst met voedingsmiddelen. Het zou hen helpen om hun darmflora te verbeteren.

"Op dit moment is dat complete onzin", zegt Jeroen Raes. "Die bedrijven bieden iets aan dat wetenschappelijk gezien nog niet mogelijk is. We wéten nog niet hoe we darmflora kunnen verbeteren. Daarom is dit soort onderzoek net zo belangrijk."

Toch gelooft Raes in het potentieel van gepersonaliseerd voedingsadvies, gebaseerd op informatie over de darmflora. "Wat werkt bij de ene persoon, werkt misschien niet bij de andere persoon. Iedereen is anders. Zo kan het zijn dat een bepaald dieet meer geschikt is voor mensen met een bepaald darmfloratype. Dat soort dingen willen we met dit onderzoek te weten komen."

Wie wil deelnemen aan het onderzoek, vindt hier alle informatie: flora-onderzoek.be.

 

Beluister hier het interview met Christophe Matthys:

Bron: VRT NWS en De Ochtend

Radio 1 Select