Piet Stockmans: "Kwaliteit zien in mislukkingen, dat is het hoogste goed"

25 oktober 2020
Piet Stockmans wordt veelal omschreven als een porseleinkunstenaar, maar zelf hoort hij liever de term 'creatieveling'. "Alle andere termen zijn te beperkend", zo vertelde hij in 'Touché'.

"Nee, ik laat niets aan het lot over, want er gebeurt al genoeg dat ik niet in de hand heb", zo vertelde Piet Stockmans vurig in 'Touché'. Maar als dingen dan toch niet lopen zoals gepland of gehoopt, dan nog is Stockmans een positief ingestelde man. "Creativiteit ontstaat uit mislukkingen. En als je de kwaliteit in een mislukking ziet... dat is het hoogste goed", aldus Piet Stockmans.

Onze kopjes zijn zoals een muntstuk in je zak: je weet niet wie het ontworpen heeft, maar iedereen heeft het

De man ontwierp het kopje met de naam 'Sonja', een koffietasje dat maar liefst 50 miljoen keer gefabriceerd werd en nog steeds bij veel Nederlanders in de keukenkastjes staat. Maar hoeveel mensen zouden weten dat hun kopjes ontworpen werden door Piet Stockmans? Voor de kunstenaar is dat niet belangrijk: "Onze kopjes zijn zoals een muntstuk in je zak: je weet niet wie het ontworpen heeft, maar iedereen heeft het." Hij vindt het dan ook totaal onbelangrijk om een tijd te kleven op het maken van een ontwerp.

Ondanks die anonimiteit, hoopt Stockmans toch alleen maar om zijn werk herinnerd te worden.

Tegenslag

Toch is Stockmans leven geen eindeloos succesverhaal. In 1969 stopte Sfinx met het maken van serviesgoed en kwam er een hele markt vrij voor porseleinfabriek Mosa in Maastricht. In die periode startte Stockmans net als ontwerper bij Mosa en ontwierp hij zijn beroemde 'Sonja'.

Hij maakte naam in de sector en opende zijn eigen porseleinfabriek in 1989. Maar die sloot na drie jaar alweer de deuren. "Ik zag bij Mosa vanalles dat anders kon en in 1989 deed de gelegenheid zich voor om een fabriek met 30 mensen te starten", vertelt hij daarover. Maar waar hij geen rekening mee had gehouden, was de opruk van Chinese en andere Oosterse fabricaties. "We waren te laat en konden geen vuist meer maken tegen die producten", zo zegt Stockmans.

Een tegenslag is een bron van inspiratie en dat is voor mij ook altijd zo geweest

In diezelfde periode verloor hij ook een kleinkind aan wiegendood. Maar bij de pakken blijven zitten, dat deed Stockmans niet: "Een tegenslag is een bron van inspiratie en dat is voor mij ook altijd zo geweest", vertelt hij vastberaden. Het failliet gaan van mijn bedrijf, heeft ervoor gezorgd dat ik mijn studio terug heb opgezet en we nu opnieuw zo groot zijn als toen en ik heb opnieuw een niche gevonden in servies voor sterrenrestaurants."

Creativiteit wordt afgeremd

Piet Stockmans is nog steeds creatief, al lijkt het dezer dagen niet meer zo eenvoudig om creatief te zijn. "Alle kinderen kunnen tekenen of verhalen vertellen. Ze kunnen alles, tot ze naar school gaan en alles vergeten", zo stelt Stockmans.

"Onderwijzers doen hun afschuwelijke best, maar het onderwijs is veel te eenzijdig", zo gaat hij verder. Wat hem betreft is het meest complete onderwijs het kunstonderwijs, al wil Stockmans dat zeker niet veralgemenen, want "dat is een fout die ik zelf vaak durf maken".

Herbeluister 'Touché':

Lees ook:

Lijst van artikels

Radio 1 Select