![Afbeelding van het programma: De wereld van Sofie](https://images.vrt.be/air_programs/2023/09/21/8ce62bb7-5840-11ee-91d7-02b7b76bf47f.png)
De wereld van Sofie
Heb jij al gehoord van het Mandela-effect? Het halo-effect? Duik samen met Sofie mee in de rabbit hole van 'effecten'
vr 6 okt. - 7:10
![De wereld van effecten](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/article_header_mobile/public/11/article/images/main/2023-10/web-1effecten.jpg?h=fc801f5e&rnd=fa1c28f9&itok=rdMqgd4B)
Het verschijnsel dat pogingen om informatie te verbergen of te verwijderen juist de aandacht op die informatie vestigen.
![Barbra Streisandeffect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/11/article/images/paragraph/text-image/2023-10/effecten_web-2.png?rnd=fa1c28f9&itok=paDlMZNO)
Barbra Streisand probeerde via een rechtszaak een luchtfoto van haar statige villa van een website verwijderd te krijgen. Het proces kreeg media-aandacht, en plots wist iedereen het huis van Streisand te vinden. Ervoor had bijna niemand de foto gezien. Oeps.
Het zou van toepassing zijn op Vooruit-voorzitter Conner Rousseau, die al een paar maanden in het oog van een mediastorm staat. Vincent Byloo brengt een reconstructie en legt uit waar dat Barbra Streisand-effect vandaan komt.
Het fenomeen dat de rijken rijker worden en de armen armer. Variant op het 'sneeuwbaleffect': hoe groter de sneeuwbal wordt, hoe meer sneeuw eraan blijft plakken.
![Mattheuseffect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/article/images/paragraph/text-image/2023-10/web-2-mattheus.png?rnd=fa1c28f9&itok=8x8dLi2j)
Gebaseerd op een vers in de parabel van de talenten in het evangelie volgens Matteüs: “Want wie heeft, dien zal gegeven worden, en hij zal overvloediglijk hebben. Maar wie niet heeft, van dien zal genomen worden, ook dat hij heeft.”
In de nasleep van de septemberverklaring van de Vlaamse regering had iedereen het over een ‘mattheuseffect’. Wat dat precies betekent, weet Ive Marx, professor sociaal-economisch beleid aan de Universiteit Antwerpen.
Het succes van een topsporter of een -team kan jongeren een boost geven om diezelfde sport uit te oefenen.
![Kim Clijsterseffect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/11/article/images/paragraph/text-image/2023-10/effecten_web-2-copy-2.png?rnd=fa1c28f9&itok=APdV3DIK)
Wist je dat er ook een ‘Kim Clijsters-effect’ bestaat? Clijsters heeft als grote ster op het tenniscourt een heleboel jonge tennissers geïnspireerd om ook de sport te beoefenen. En dat effect werkt tot vandaag door.
In de gedaante van Amélie Van Impe bijvoorbeeld. 19 jaar en net begonnen aan haar professionele tenniscarrière. Ook voor haar begon het allemaal bij Kim Clijsters. Brecht Devoldere zocht haar op.
Het luisteren naar muziek van Mozart zou een gunstige invloed hebben op je IQ-score. Ook zou het bij epilepsiepatiënten tot een vermindering van het aantal aanvallen leiden.
![Het Mozart-effect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/11/article/images/paragraph/text-image/2023-10/web-mozart.png?rnd=fa1c28f9&itok=jeIt79dW)
Mensen die vooraf luisteren naar het Mozarts sonate K. 448, scoren 8 tot 9 IQ-punten hoger in hun ruimtelijke tests.
Het 'Mozart-effect' werd voor het eerst omschreven in 1993. Het vertelt ons dat mensen, en zelfs ongeboren baby's, slimmer zouden worden wanneer ze luisteren naar ... Mozart! Maar klopt dat wel? Dat vragen we aan Marc Leman, hoogleraar musicologie aan de Universiteit van Gent.
De neiging om een persoon of organisatie positief te beoordelen, gebaseerd op één positief aspect. De aanwezigheid van één positieve kwaliteit wekt de suggestie van andere positieve kwaliteiten.
![Halo-effect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/11/article/images/paragraph/text-image/2023-10/web-halo-effect.png?rnd=fa1c28f9&itok=5dGO8ieg)
Het ‘halo-effect’ 😇 werd geformuleerd door de psycholoog Edward Thorndike in 1920. Het tegenovergestelde effect bestaat ook: het 'horn-effect' 😈
Mathias Celis, psycholoog en gedragseconoom aan de UGent, weet er alles van.
Fenomeen waarbij veel mensen geloven dat iets daadwerkelijk is gebeurd, terwijl het in werkelijkheid nooit heeft plaatsgevonden.
![Mandela-effect](https://cds.vrt.radio/sites/default/files/styles/aspect_169/public/11/article/images/paragraph/text-image/2023-10/mandelaeffect_0.png?rnd=fa1c28f9&itok=nkhO1VnO)
Nog zo’n beroemdheid die een effect naar zich genoemd kreeg, is Nelson Mandela. Over hem doet namelijk een groot misverstand de ronde. Veel mensen gaan ervan uit dat hij in de gevangenis gestorven zou zijn, terwijl hij gewoon rustig thuis is overleden.
Ziehier het ‘Mandela-effect’: wanneer een grote groep mensen er stellig van overtuigd is dat iets gebeurd is wat helemaal niet gebeurd is. Ward Bogaert legt uit.