Lenin in de trein

14 januari 2017
Op paasmaandag 9 april 1917 stapte Lenin in het station van Zurich op de trein. Bestemming Petrograd, hoofdstad van Rusland. Die treinreis is honderd jaar geleden, net als de revolutie die het begin van de Sovjetunie betekende.

Hongeropstanden in Petrograd - zo heette Sint-Petersburg toen - waren uitgedraaid op revolutie. Tsaar Nicolaas II was afgetreden. Maar Lenin was er niet bij, hij zat als banneling te nagelbijten in Zwitserland en te piekeren hoe hij zo snel mogelijk naar Rusland kon geraken.

Ondertussen woedde al drie jaar de Eerste Wereldoorlog. Duitsland vreesde dat de Amerikanen zich in de strijd zouden gooien. Het leek een sluw idee om Lenin, die charismatische leider van de Bolsjevieken, toe te staan over Duits grondgebied naar Rusland terug te keren. Wellicht zou diens aanwezigheid het revolutionaire Rusland nog verder in chaos storten. De kans bestaat, redeneerde Duitsland, dat de Russen zich uit de oorlog terugtrekken.

Om mij ervan af te maken zou ik kunnen zeggen: de rest is geschiedenis. Of ik zou kunnen zeggen: de rest zal Lien Verpoest vertellen, want zij heeft het jongste boek van Catherine Merridale voor ons gelezen. Lenin in de trein, zaterdag in Interne Keuken.