Mark Coenen: "Zo superieur is de mens niet"

21 februari 2018
De mens, dat opperwezen dat de rest van de wereld tot haar knieën heeft gedwongen, zou het toppunt van aardse evolutie zijn. Maar niet volgens Mark Coenen. Want als walvissen in dialect kunnen communiceren, hoe superieur zijn we dan? Marks middagjournaal hoor je hierboven en lees je hieronder.

De mens is een aap met iets minder haar en met iets meer verstand. Met al dat verstand zijn we geen haar beter dan die aap. Of we écht meer verstand hebben is trouwens iets wat steeds meer in vraag wordt gesteld. Ik vind dat allemaal niet uit, dat stond deze week in de krant.

Schapen herkennen niet alleen elkaar en hun verzorger, maar ook foto's van bekende mensen. Walvissen en dolfijnen communiceren bij het leven en gebruiken verschillende dialecten. Duiven kunnen onderscheid maken tussen abstracties als tijd en ruimte. Dat kan ik na een halve fles wijn al niet meer. Laat staan na een glaasje Belgium. 

Duiven kunnen onderscheid maken tussen abstracties als tijd en ruimte. Dat kan ik na een halve fles wijn al niet meer

Kraaien maken werktuigen. Inktvissen herkennen menselijke gezichten. Olifanten weten dat ze naar zichzelf kijken als ze voor een spiegel staan. En ratten kunnen spijt hebben van hun beslissingen. Waarmee alweer bewezen is dat er in de politiek, in tegenstelling tot wat velen denken, geen ratten werkzaam zijn.

Dat stond deze week dus allemaal in de krant. Lang werd gedacht dat de mens zich door zijn unieke mentale vermogens onderscheidt van alle andere levende wezens op aarde. Dat klopt niet helemaal. Er is een verschil, maar het is niet zo dat we daardoor beter zijn dan de doorsnee kraanvogel.

Elke soort is uniek en heeft unieke eigenschappen. Elke soort beschikt over de intelligentie die ze nodig heeft om te kunnen functioneren. Dat gaat op voor mensen, maar ook voor dwergpinchers of scampi’s.

Ratten kunnen spijt hebben van hun beslissingen. Waarmee alweer bewezen is dat er in de politiek, in tegenstelling tot wat velen denken, geen ratten werkzaam zijn

Wij denken dat we superieur zijn omdat we een groot brein hebben. Ook dat klopt niet helemaal. Er zijn spitsmuizen die –in verhouding met hun lichaamsgewicht- vijf keer meer hersenen hebben dan mensen. Terwijl wij maar net zoveel genen hebben als een muis. 

Daar kan het dus allemaal niet aan liggen. Dat leerde Darwin ons al, maar we wilden toen niet luisteren. En nu nog alijd niet.

Dankzij het geloof denkt men dat de mens het eindpunt is van de evolutie: de blinkende, volmaakte kroon op de schepping. Terwijl het zo’n karnalvalskroontje blijkt te zijn dat na 3 dagen Alaafs in de goot wordt teruggevonden in Nieuwerkerken bij Aalst.

Bonobos kunnen véél beter samenwerken dan mensen. En ze voeren ook geen oorlog. En ze rijden niet rond in vervuilende diesels

De mens kan dankzij zijn grotere sociale intelligentie kennis verzamelen die van generatie op generatie wordt doorgegeven. Daarvoor moeten mensen wel samenwerken. Nieuwe studies bewijzen dat bonobo’s véél beter samenwerken dan mensen.

En ze voeren ook geen oorlog. En ze rijden niet rond in vervuilende diesels. Ze bombarderen Syrië niet. Ze geloven niet in God. Ze geloven niet in Allah. Ze hebben geen cocaïneprobleem. Ze hebben geen verkeersdoden. En ze kennen niets van de notionele interestaftrek of de taalwetgeving. Tel uit je winst.

Radio 1 Select