Maximumfactuur in middelbaar onderwijs: wie is voor, wie is tegen?

3 april 2019
Lieven Boeve en Raymonda Verdyck
Uit een gelekt onderzoeksrapport blijkt dat een leerling in het middelbaar onderwijs zijn ouders zo'n 945 euro kost. Opvallend: er zijn grote verschillen in kosten tussen scholen en onderwijsnetten. De onderzoekers pleiten voor het invoeren van een maximumfactuur. Het Katholiek Onderwijs is weigerachtig, het Gemeenschapsonderwijs (GO) is voor.

Het is Vlaams minister van Onderwijs Crevits die de opdracht gaf om uit te zoeken hoeveel ouders moeten betalen voor een kind in de middelbare school. De onderzoekers stellen vast dat die kosten nog altijd even hoog zijn als 10 jaar geleden: de mediaan ligt op 945 euro per jaar. Dat betekent dat er evenveel leerlingen meer betalen als minder.

Opvallend: de onderzoekers stellen grote verschillen vast tussen de scholen. Er zijn scholen waar een leerling niet moet betalen voor de schoolboeken, terwijl dat bij de duurste scholen kan oplopen tot 870 euro. Ook in de schoolactiviteiten is grote variatie: zeker bij meerdaagse schoolreizen kan die factuur oplopen tot 600 euro.

Technische scholen zijn doorgaans iets duurder dan aso-scholen. Maar er is meer aan de hand: het GO is een stuk goedkoper dan de andere netten. Het Katholiek Onderwijs is het duurst, op de voet gevolgd door het gemeentelijk en provinciaal onderwijs.

Maximumfactuur

Uit het onderzoek blijkt dat minstens 1 op de 10 ouders de kosten van de middelbare school niet kan betalen. Studiebeurzen die voor gelijke onderwijskansen moeten zorgen, dekken de kosten niet.

Daarom schuiven de onderzoekers een maximumfactuur naar voren, zoals die al bestaat in het lager onderwijs. De overheid legt dan een maximumbedrag per jaar vast dat scholen mogen vragen aan de ouders. Daarop kunnen studiebeurzen dan afgestemd worden. Vrijheid van onderwijs wordt zo haalbaar voor iedereen: elke school en elke studiekeuze zou dan toegankelijk zijn en niet afhankelijk van de financiële mogelijkheden.

GO is voor

De topvrouw van het GO, Raymonda Verdyck, is grote voorstander van de invoering van zo'n maximumfactuur. In 2008 voerde toenmalig Vlaams minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke van SP.A de maximumfactuur in voor het basisonderwijs. Dat heeft volgens Verdyck goed gewerkt: "Wij menen dat kostenbeheersing en goed nadenken wat de schoolkosten zijn belangrijk is. In ons memorandum voor de volgende regering pleiten wij voor het invoeren van de maximumfactuur in het hele middelbaar onderwijs.µ

(lees verder onder de video) 

Katholiek Onderwijs weigerachtig

Lieven Boeve, de topman van het Katholiek Onderwijs, is minder enthousiast: "Toen de maximumfactuur ingevoerd werd in het basisonderwijs, hebben we 80 miljoen euro extra werkingsmiddelen gekregen ter compensatie. Maar dat bedrag is intussen verdwenen door de besparingen in het onderwijs, maar scholen zitten nu wel vast in een financieel carcan (keurslijf)."

Een algemene invoering van een maximumbedrag aan de ouders vindt hij op dit moment geen goed idee. Volgens hem zal het leiden tot geld inzamelen via de sluipwegen van de pannenkoeken- en wafelenbak of spaghettiavonden. Daar moeten scholen dan energie in steken, ouders kunnen in dat geval wel naar vermogen bijdragen. "Maar dan komen scholen toch weer bij de ouders terecht", zegt Boeve.

Boeve schuift een alternatief naar voren: een maximumfactuur op schoolniveau. In dat systeem mogen de verschillen tussen scholen blijven bestaan. Maar elke school afzonderlijk communiceert dan duidelijk over hoeveel ze maximaal aan ouders vragen om hun kind een jaar les te laten volgen.

Beluister het gesprek met Lieven Boeve:

Bron: vrtnws.be en 'De Ochtend'

Lees ook:

Radio 1 Select