"Mensen zijn het verleerd om niks te doen"

19 februari 2020
© Gwenny Cooman (via Wikimedia Commons)
Moraalfilosoof Johan Braeckman trekt het land rond met de lezing 'Leve de luiheid'. "Wie uitslaapt, verliest daarmee geen tijd maar is gezonder en zal beter werk leveren" vertelt hij in 'De Wereld van Sofie'.

“Ik ben mij eigenlijk per toeval in het thema gaan verdiepen" vertelt Johan Braeckman. "Een vijftal jaar geleden nam ik een jaar verlof zonder wedde om een schuur te renoveren. Mijn vader was daar destijds aan begonnen maar is dan plots overleden. Ik ging daarbij zeer ambachtelijk en dus traag te werk. Balken schuren en oliën, dakpannen schoonmaken, zo van die dingen. Ik merkte dat ik daar veel positieve reacties op kreeg, mensen die mij benijdden omdat ik in een ander ritme kwam. Ik had geen stress meer van vergaderingen en deadlines. Dat heeft me aan het denken gezet en ik ben luiheid als iets positiefs gaan beschouwen.”

Ik ben luiheid als iets positiefs gaan beschouwen

“Dat mijn lezingen over luiheid een gevoelige snaar lijken te raken, komt omdat steeds meer mensen zich uitgeperst voelen. Mensen zijn rusteloos, krijgen een burn-out, slapen niet goed, er is een overmedicalisering door slaapmiddelen en antidepressiva. Uit studies blijkt één op drie mensen zijn job niet graag doet. Dat hangt samen met de toename van het aantal bullshitjobs. Als je onderwijzer, vuilnisman of verpleger bent, dan weet iedereen wat je job inhoudt. Neem die mensen weg uit de maatschappij en er ontstaat een probleem. Maar steeds meer mensen kunnen niet meer uitleggen wat hun job inhoudt, ze halen op die manier geen fierheid of voldoening uit hun job. Daarom geeft ambachtelijk werk, waarvan je ook gaandeweg het resultaat ziet, veel meer voldoening. En wordt het risico op stress enorm verkleind. Het is een manier van traag, dus lui, met de dingen omgaan. Ik geef als voorbeeld graag een bladblazer, het lijkt alsof met een hark in de tuin werken minder efficiënt is omdat het trager gaat. Maar ik kan intussen nadenken of een babbeltje doen met de buurman, wat met zo’n lawaaierige bladblazer onmogelijk is.”

"Wie uitslaapt, verliest daarmee geen tijd maar is gezonder en zal beter werk leveren"

Er zijn zo veel problemen in de wereld. Zo veel dat aan te pakken valt. Wordt luiheid dan niet gauw een beetje schuldig verzuim? “Ik draai de redenering graag om. Het is net het idee dat we alles uit onszelf moeten halen dat de maatschappij meer kost. Neem nu slaap: wie uitslaapt, verliest daarmee geen tijd maar is gezonder en zal beter werk leveren. De helft van het aantal verkeersongelukken is te wijten aan vermoeidheid, dus aan slaaptekort.”

Mensen zijn in de loop der tijden verleerd om niks te doen. Ik denk hierbij zelfs aan mijn moeder, die wordt bijna 80 en als ik bij haar op bezoek kom en in de zetel zit, dan heeft ze de neiging om zich daarvoor te verontschuldigen en zegt ze: ‘ik ging net beginnen stofzuigen, hoor’. Terwijl er is niks mis met gewoon een uurtje op een bankje zitten, of in het gras liggen en naar de wolken kijken. Mensen denken algauw ik moet iets nuttigers doen.”

"Je moet een beetje lef hebben"

"Mensen klagen soms dat hun leven te druk is. Ik heb de neiging om te zeggen: doe er gewoon wat aan" besluit Braeckman zijn betoog. "Je moet een beetje lef hebben, je moet zelf veranderingen in je leven durven brengen."

Beluister het integrale gesprek met Johan Braeckman in 'De Wereld van Sofie':

Lees ook:

Radio 1 Select