Met dank aan de overkant

2 september 2017
De eerste zorg van de Vlaamse beweging was... (we bouwen de spanning op met tromgeroffel en vendelgezwaai...)

...de eenheid van België. Pieter de Decker schreef in 1840 een petitie waarin hij vroeg om voortaan in bestuurszaken, het gerecht en het onderwijs het Vlaemsch te gebruiken, of het Nederduitsch, zoals onze taal toen nog werd genoemd. De toekomst van België, argumenteerde hij, ligt in de eenheid van het land. Als het Frans de kunstmatige eenheidstaal zou worden, dreigt groot onheil: "une guerre civile interminable". Hij schreef zijn verzoekschrift in het Frans. 

Daarmee begint "Met dank aan de overkant", het boek waarin Vincent Scheltiens beschrijft hoe in het noorden de Vlaamse beweging ontstond en in het zuiden, als reactie daarop, de Waalse beweging. 

Aan die geschiedenis zitten curieuze kantjes. Bijvoorbeeld dat tegenintuitieve Vlaamse streven naar Belgische eenheid. Bijvoorbeeld dat Walen zich in de negentiende eeuw beschouwden als Germanen, net als de Vlamingen: twee loten van dezelfde stam. En dat Walen geen Frans spraken. Walen spraken Waals, het Frans was voor hen net zo een vreemde taal als voor Vlamingen.

Maar stemming het is omgeslagen en dat begon in 1840 met de petitie van Pieter de Decker. Daarin beschreef hij Vlamingen en Walen als twee groepen met tegengestelde eigenschappen en tegengestelde belangen. Wij staan aan deze kant, zij staan aan de overkant. En de veerpont is lek.

Radio 1 Select